Bộ Công an đề xuất phạt đến 100 triệu đồng đối với hành vi mở tài khoản số bằng định danh giả mạo

Dự thảo Nghị định Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân do Bộ Công an xây dựng đề xuất mức phạt từ 70 đến 100 triệu đồng đối với hành vi mở hoặc duy trì tài khoản số bằng thông tin định danh giả mạo, không có trong cơ sở dữ liệu quốc gia.

Bộ Công an vừa công bố dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân để lấy ý kiến. Thời gian lấy ý kiến từ ngày 16 đến 26/3.

Đáng chú ý, tại dự thảo nghị định này, Điều 13 quy định cụ thể các hành vi vi phạm liên quan đến việc sử dụng không gian mạng, công nghệ thông tin, phương tiện điện tử để xâm phạm trật tự quản lý kinh tế nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, với các khung xử phạt tương ứng theo tính chất, mức độ vi phạm.

Tại khoản 1 Điều 13, dự thảo quy định phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây: bán, cho tặng, cho thuê, cho mượn, giao cho người khác sử dụng trái pháp luật tài khoản số của mình hoặc tài khoản số được tạo lập, đăng ký bằng thông tin pháp nhân do mình là người đại diện pháp luật, gồm tài khoản định danh điện tử, tài khoản ngân hàng, thẻ ngân hàng, tài khoản ví điện tử, tài khoản tiền di động, tài khoản chứng khoán, tài khoản giao dịch tài sản số và các loại tài khoản số khác có chức năng giao dịch tài chính.

Ngoài ra, hành vi sử dụng danh tính giả, giấy tờ, hồ sơ giả hoặc sử dụng trái phép thông tin của người khác để thành lập doanh nghiệp, thiết lập, đăng ký các loại tài khoản số như tài khoản ngân hàng, ví điện tử, chứng khoán, bảo hiểm, thuế cũng thuộc diện bị xử phạt. Việc sử dụng tài khoản số làm công cụ trung gian để giao dịch, nhận, chuyển tiền, tài sản số cho người khác khi không được phép; sử dụng tài khoản số để mua bán, giao dịch, quy đổi trái phép ngoại tệ, tài sản số cũng bị áp dụng mức phạt này.

Tại khoản 2 Điều 13, dự thảo quy định phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với các hành vi như thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, tặng cho, công khai trái phép dữ liệu, thông tin tài khoản số của người khác, bao gồm tài khoản ngân hàng, thẻ ngân hàng, ví điện tử, tài khoản tiền di động, chứng khoán, tài sản số, bảo hiểm, thuế và các tài khoản có chức năng giao dịch tài chính khác.

Các hành vi giả mạo trang thông tin điện tử của cơ quan, tổ chức, cá nhân; làm giả, lưu hành, trộm cắp, mua bán, thu thập, trao đổi trái phép tài sản mã hóa, tài sản số; phát hành, cung cấp, sử dụng trái phép phương tiện thanh toán; giả mạo giấy tờ; mạo danh, làm nhái thương hiệu; trộm cắp cước viễn thông; truy cập trái phép vào tài khoản; kêu gọi tẩy chay gây thiệt hại; thiết lập, vận hành nền tảng trực tuyến trái phép; quảng cáo, buôn bán hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc cũng thuộc diện xử phạt.

Tại khoản 3 Điều 13, mức phạt từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng được đề xuất áp dụng đối với hành vi cung cấp, thiết lập, vận hành các hệ thống, nền tảng cho vay ngang hàng, tiền ảo, tài sản ảo hoặc các dạng tương tự khi chưa được cấp phép; thiết lập, vận hành các nền tảng giao dịch ngoại tệ, kim loại, dầu, đá quý khi chưa được chấp thuận.

Việc thiết lập trang thông tin điện tử, phần mềm, ứng dụng mạo danh hoặc gây nhầm lẫn với cơ quan nhà nước; mua bán, tàng trữ, vận chuyển, cung cấp, sử dụng thiết bị phát tán tin nhắn, cuộc gọi; phát tán thông tin mạo danh; mua bán thiết bị, phần mềm chứa dữ liệu cá nhân trái phép cũng bị xử phạt theo khung này.

Khoản 4 Điều 13 quy định mức phạt từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với các hành vi như sử dụng không gian mạng can thiệp giao dịch, thay đổi tài khoản nhận tiền để lừa đảo chiếm đoạt tài sản; huy động vốn theo mô hình lấy tiền của người sau trả cho người trước; kinh doanh đa cấp để lừa đảo; lừa đảo trong giao dịch chứng khoán; kêu gọi từ thiện nhằm chiếm đoạt tài sản.

Các hành vi sử dụng trái phép thông tin tài khoản; thiết lập, cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet trái phép; trộm cắp cước viễn thông; làm, mua bán thẻ ngân hàng giả; mạo danh cơ quan thực thi pháp luật; xâm nhập, tấn công hệ thống thông tin tài chính, tiền tệ, chứng khoán hoặc tài sản số cũng bị xử phạt theo mức này.

Đáng chú ý, tại khoản 5 Điều 13, dự thảo đề xuất phạt tiền từ 70.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi mở tài khoản số không đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật hoặc duy trì tài khoản số có chức năng giao dịch tài chính bằng thông tin định danh giả mạo, không có thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu về tổ chức, doanh nghiệp.

Các loại tài khoản bao gồm tài khoản ngân hàng, thẻ ngân hàng, tài khoản ví điện tử, tài khoản tiền di động, tài khoản chứng khoán, tài khoản giao dịch tài sản số và các loại tài khoản số khác có chức năng giao dịch tài chính. Cùng mức phạt này còn áp dụng đối với hành vi mở tài khoản số cho người trong danh sách bị cấm mở và sử dụng tài khoản số.

Ngoài hình thức phạt tiền, Điều 13 còn quy định các hình thức xử phạt bổ sung như cấm mở tài khoản số cho khách hàng mới từ 01 tháng đến 03 tháng đối với tổ chức vi phạm; tịch thu tang vật, phương tiện, tiền, tài sản số trong tài khoản; cấm mở và sử dụng tài khoản số cùng loại từ 01 năm đến 05 năm; cấm thành lập doanh nghiệp từ 01 năm đến 05 năm.

Về biện pháp khắc phục hậu quả, dự thảo quy định Buộc gỡ, xóa thông tin đối với các hành vi vi phạm; buộc hoàn trả hoặc nộp lại số lợi bất chính; buộc đóng tài khoản số, hủy giấy đăng ký kinh doanh đối với hành vi vi phạm; đồng thời buộc bồi thường 100% số tiền thiệt hại gây ra cho người khác đối với hành vi quy định tại khoản 5 Điều 13.

Ngoài nội dung trên, dự thảo Nghị định cũng quy định các mức xử phạt đối với hành vi vi phạm về bảo vệ thông tin thuộc bí mật cá nhân, bí mật công tác, bí mật gia đình và đời sống riêng tư trên không gian mạng. Tại Điều 12, mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng được đề xuất áp dụng đối với hành vi đưa lên không gian mạng các thông tin thuộc bí mật nêu trên gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; không thực hiện yêu cầu của lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng; thay đổi, hủy bỏ hoặc vô hiệu hóa trái phép các biện pháp bảo vệ thông tin; cố ý nghe lén, ghi âm, ghi hình trái phép các cuộc đàm thoại trên không gian mạng; hoặc tiết lộ, sử dụng, kinh doanh sản phẩm mật mã dân sự không rõ nguồn gốc.

HOÀNG HIỆP