Từ 01/7/2026: Không yêu cầu cá nhân nộp Phiếu lý lịch tư pháp

Ngày 05/12/2025, Quốc hội khóa XV thông qua Luật số 107/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp. Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, với nhiều điểm mới quan trọng về phương thức khai thác, sử dụng thông tin lý lịch tư pháp.

Khoản 5 Điều 7 (được sửa đổi tại khoản 3 Điều 1 Luật số 107/2025/QH15) quy định: Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp thông tin lý lịch tư pháp hoặc Phiếu lý lịch tư pháp số 1, trừ trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc nghị định, nghị quyết của Chính phủ quy định cần sử dụng thông tin lý lịch tư pháp để phục vụ mục đích tuyển dụng, cấp giấy phép, chứng chỉ hành nghề đối với các ngành nghề, vị trí việc làm có liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe của cộng đồng hoặc để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cá nhân khi tham gia các giao dịch dân sự, thương mại liên quan trực tiếp đến các đối tượng yếu thế trong xã hội.

Khoản 4 Điều 7 đồng thời khẳng định: Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2.

Để thực hiện nguyên tắc này, Điều 50b (được bổ sung tại khoản 20 Điều 1) quy định khi có nhu cầu sử dụng thông tin lý lịch tư pháp, các cơ quan quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 7 phải khai thác thông tin thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; không yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Thông tin được khai thác theo phương thức này có giá trị như Phiếu lý lịch tư pháp.

Đáng chú ý, Luật xác lập cơ chế hiển thị thông tin lý lịch tư pháp trên Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID). Theo khoản 3 Điều 41 (được sửa đổi tại khoản 17 Điều 1), trường hợp Phiếu lý lịch tư pháp bản điện tử đã được cấp thì thông tin lý lịch tư pháp được đồng thời hiển thị trên Ứng dụng định danh quốc gia và có giá trị như Phiếu lý lịch tư pháp. Thông tin này được cập nhật để cá nhân sử dụng khi có nhu cầu mà không cần yêu cầu cấp lại Phiếu.

Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 41 quy định Phiếu lý lịch tư pháp được cấp dưới dạng bản điện tử hoặc bản giấy và có giá trị pháp lý như nhau. Điều 45 (được sửa đổi tại khoản 18 Điều 1) quy định cá nhân yêu cầu cấp Phiếu bằng hình thức trực tuyến thông qua Ứng dụng định danh quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia; người nước ngoài, người chưa có định danh điện tử có thể thực hiện trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính.

Về thời hạn, khoản 2 Điều 48 (được sửa đổi tại khoản 19 Điều 1) quy định thời hạn cấp Phiếu là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ; trường hợp cần xác minh có thể kéo dài nhưng không quá 15 ngày.

Như vậy, từ ngày 01/7/2026, việc quản lý, sử dụng thông tin lý lịch tư pháp được chuyển mạnh sang môi trường số, trong đó thông tin hiển thị trên VNeID có giá trị pháp lý như Phiếu lý lịch tư pháp, góp phần giảm giấy tờ, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

HOÀNG HIỆP

Nguồn ảnh: Internet.