Hành vi “góp tiền để cùng được sử dụng ma tuý” có phạm tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” theo Điều 255 Bộ luật Hình sự năm 2015 không?

Theo đó, hành vi “góp tiền để cùng được sử dụng ma tuý” thì có phạm tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” hay không? Hiện nay còn có cách hiểu khác nhau, điều này xuất phát từ quy định trước đó của pháp luật: khoản 1 Điều 197 Bộ luật Hình sự năm 1999 quy định về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy: “Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm”. Theo tiểu mục 6.1, mục 6 phần I Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP ngày 24/12/2007 hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Chương XVIII “Các tội phạm về ma túy” của Bộ luật Hình sự năm 1999 thì “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” là một trong các hành vi sau đây:

“a) Chỉ huy, phân công, điều hành các hoạt động đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác;

b) Chỉ huy, phân công, điều hành việc chuẩn bị, cung cấp chất ma túy, địa điểm, phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sử dụng trái phép chất ma túy, tìm người sử dụng chất ma túy.

Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây theo sự chỉ huy, phân công, điều hành của người khác thì bị coi là đồng phạm về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy: đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác; cung cấp trái phép chất ma túy cho người khác để họ sử dụng trái phép chất ma túy; chuẩn bị chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào (mua, xin, tàng trữ, sản xuất... ) nhằm đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác; chuẩn bị địa điểm (thuê địa điểm, mượn địa điểm, sử dụng địa điểm không thuộc quyền chiếm hữu của mình hoặc đang do mình quản lý để làm nơi đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác); chuẩn bị dụng cụ, phương tiện dùng vào việc sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào (mua, xin, tàng trữ...) nhằm sử đựng để đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác; tìm người sử dụng chất ma túy để đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể của họ”.

Bộ luật Hình sự năm 1999 và Thông tư liên tịch số 17 hiện nay đã hết hiệu lực. Tuy nhiên, khoản 1 Điều 255 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy như sau: “Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào... ”. Việc quy định về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” của Bộ luật Hình sự năm 2015 không khác so với Bộ luật Hình sự năm 1999 nên vẫn áp dụng tinh thần hướng dẫn của Thông tư liên tịch số 17.

Ví dụ: Vào khoảng 15h ngày 13/01/2025, Vũ Minh T (sinh năm 2004) uống rượu với Nguyễn Văn M (sinh năm 2006) và Lê Văn S (sinh năm 2005) (cùng trú tại xã ĐH, tỉnh Q) tại nhà T. Trong quá trình nhậu, Vũ Minh T rủ Nguyễn Văn M và Lê Văn S cùng sử dụng ma túy thì cả hai đều đồng ý. Cả ba thống nhất cho M chi tiền và đi mua ma túy về sử dụng, số tiền để mua thì chia đều, T và S  góp tiền sau. Sau đó M về nhà tắm rửa, còn T và S tiếp tục nhậu.

M sử dụng xe mô tô của T có BKS: XXB1-725.YY đi đến xã Đ, tỉnh Q để mua ma túy và dụng cụ sử dụng. M sử dụng điện thoại của mình gọi cho người bán và hẹn mua 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) ma túy. Sau khi mua được ma túy thì M quay về nhà T.

Đối với T và S, sau khi M về tắm rửa thì tiếp tục ra khu vực đập nước thuộc xã Đ, tỉnh Q để nhậu tiếp. Ở đây, T và S nhậu chung với một số người khác gồm có P, N, Th, Nh, M, L (đều sinh năm 2006). Sau đó, T rủ những người kể trên về nhà mình để nhậu tiếp.

Sau khi về đến nhà T, nhậu được một lúc thì M đi tìm 01 (một) vỏ chai nước ngọt hiệu NumberOne rồi mang vào phòng ngủ của T để chuẩn bị dụng cụ sử dụng ma tuý. M tự đục 02 (hai) lỗ bằng cách hơ nóng ống thuỷ tinh. P có biết nên hỏi M cho chơi ma túy cùng không. M có nói muốn chơi thì góp tiền. Sau đó P rủ N, Th và Nh, sau đó P có đưa cho M số tiền là 280.000 đồng (hai trăm tám mươi nghìn đồng) gồm có 130.000 đồng là của Nh và N, còn lại là của P và Th (vì Th chưa có tiền nên nói P đưa ra trước). Trong quá trình thống nhất đưa tiền để chuẩn bị sử dụng ma tuý thì M và L bỏ ra ngoài.

Sau đó, lần lượt P, N, Th, Nh và S vào phòng ngủ của T để sử dụng ma túy. Tại đây có T và M đốt bầu hở chứa ống thủy tinh để cho các đối tượng sử dụng ma túy. Lần lượt sử dụng xong thì quay ra nhậu tiếp. Nhậu một lúc sau thì lần lượt các đối tượng ra về. S được M dặn khi nào có tiền thì trả 50.000 đồng (năm mươi nghìn đồng).

Trong tình huống nêu trên, đối với T, M và S có dấu hiệu của tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” theo Điều 255 Bộ luật Hình sự năm 2015. Tuy nhiên, đối với các đối tượng P, N, Th, Nh có đồng phạm về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” hay không? Thì còn có nhiều quan điểm khác nhau, cụ thể:

Quan điểm thứ nhất cho rằng: Hành vi của P, N, Th, Nh “góp tiền để sử dụng ma túy” thể hiện ý chí đồng tình cùng T, M và S nên có vai trò đồng phạm của tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” quy định tại Điều 255 Bộ luật Hình sự;

Quan điểm thứ hai cho rằng: theo tiểu mục 6.1, mục 6 phần I Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP ngày 24/12/2007 thì hành vi “góp tiền để được sử dụng ma túy” không thuộc một trong các hành bị coi là đồng phạm về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Các đối tượng P, N, Th, Nh chỉ thống nhất việc sử dụng ma tuý đã được các đối tượng T, M và S chuẩn bị từ trước, không có nhận sự phân công chỉ đạo của ai, không có sự chuẩn bị địa điểm, công cụ phương tiện để truyền ma tuý vào người khác. Nên P, N, Th, Nh không đồng phạm về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” theo khoản 2 Điều 255 Bộ luật Hình sự năm 2015

Với các quan điểm khác nhau trong tình huống nêu trên. Chúng tôi rất mong nhận được sự trao đổi ý kiến từ đồng nghiệp và bạn đọc.

VŨ THỊ LÂM (Thư ký TAND khu vực 9 - Quảng Ngãi)

TAND khu vực 3 - Lâm Đồng xét xử sơ thẩm VAHS về các tội “Mua bán trái phép chất ma túy” và “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” - Ảnh: CA tỉnh Lâm Đồng.