Phạm Văn A có quyền kháng cáo đối với phần nội dung bản án không thuộc về mình hay không?

Phạm Văn A và Vũ Văn B phạm tội “trộm cắp tài sản” theo khoản 1 Điều 173 Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017. Tòa án sơ thẩm xử Phạm Văn A 02 năm tù và buộc bồi thường cho người bị hại 06 triệu đồng, Vũ Văn B 01 năm 06 tháng tù và buộc bồi thường cho người bị hại 05 triệu đồng. Phạm Văn A kháng cáo đề nghị tăng mức bồi thường đối với Vũ Văn B.

Phạm Văn A có quyền kháng cáo đối với phần nội dung bản án không thuộc về mình hay không, thì hiện có 02 quan điểm khác nhau.

Quan điểm thứ nhất cho rằng: Cần hiểu quyền kháng cáo bản án của bị cáo theo quy định tại khoản 1 Điều 331 Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015 là kháng cáo toàn bộ những nội dung của bản án liên quan đến bị cáo có kháng cáo. Những nội dung liên quan đến các bị cáo không kháng cáo, được coi là phần bản án không bị kháng cáo, phần này sẽ có hiệu lực pháp luật và được đưa ra thi hành theo quy định tại Điều 343 BLTTHS năm 2015. Bởi vì, bị cáo chỉ được kháng cáo những nội dung liên quan đến họ, không có quyền kháng cáo phần của các bị cáo khác, tránh trường hợp bị cáo ngoan cố, không nhận tội kháng cáo, gây bất lợi cho các bị cáo khác. Thực tế, mặc dù một trong số các bị cáo của vụ án đồng phạm có kháng cáo toàn bộ bản án, Tòa án cấp phúc thẩm cũng chỉ xem xét những nội dung liên quan đến bị cáo đó. Đối với các trường hợp cần thiết, Tòa án cấp phúc thẩm sẽ áp dụng Điều 345 BLTTHS năm 2015 để xem xét. Vì vậy, về bản chất, kháng cáo toàn bộ bản án của một bị cáo trong vụ án đồng phạm, chính là kháng cáo toàn bộ những nội dung liên quan đến bị cáo đó trong bản án.

Quan điểm thứ hai (cũng là quan điểm của tác giả) cho rằng: Theo quy định tại điểm m khoản 2 Điều 61 BLTTHS năm 2015, thì bị cáo là người hoặc pháp nhân đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử và có quyền kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án. Cũng theo khoản 1 Điều 331 BLTTHS năm 2015, thì bị cáo, bị hại, người đại diện của họ có quyền kháng cáo bản án hoặc quyết định sơ thẩm. Như vậy, có thể thấy, pháp luật không cấm bị cáo kháng cáo những phần liên quan đến các bị cáo khác. Theo quan điểm của tác giả, nếu trong một vụ án đồng phạm, khi một bị cáo thấy rằng, phần nội dung bản án của Tòa án tuyên đối với bị cáo còn lại làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình, thì bị cáo đó có quyền kháng cáo nội dung đó. Bởi vì, với tính chất của vụ án đồng phạm, thì đồng phạm là trường hợp các bị cáo cố ý cùng thực hiện một tội phạm, hành vi của mỗi người đều nằm trong mối liên kết thống nhất với nhau, hậu quả thiệt hại của tội phạm là kết quả chung do hoạt động của tất cả những người tham gia vào việc thực hiện tội phạm. Trong vụ án đồng phạm, các bị cáo cùng bị xét xử về một tội danh; do đó, kháng cáo của một bị cáo sẽ liên quan trực tiếp đến các bị cáo khác. Qua đó, thể hiện sự bình đẳng của mọi người trước pháp luật (Điều này được Hiến pháp năm 2013 ghi nhận tại khoản 1 Điều 16).

Như vậy, trở lại vụ án trên, nếu A thấy rằng, việc Tòa án tuyên B có trách nhiệm bồi thường thiệt hại 05 triệu đồng là làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình, thì A có quyền kháng cáo nội dung đó. Trong trường hợp nếu Tòa án xác định nội dung A kháng cáo có cơ sở chấp nhận, thì Tòa án phải chấp nhận kháng cáo của A. Ngược lại, nếu không đủ cơ sở, thì Tòa án không chấp nhận kháng cáo của A.

Trên đây là các quan điểm về quyền kháng cáo đối với phần nội dụng bản án trong vụ án đồng phạm. Rất mong nhận được sự trao đổi từ đồng nghiệp và quý độc giả.

LÊ BÁ TRƯỜNG (Học viên cao học, Trường Đại học Luật - Đại học Huế)

Tòa án nhân dân huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk xét xử rút kinh nghiệm vụ án “Trộm cắp tài sản” - Ảnh: Hoài Nam - Quốc Định.