Quy định mới về thi đua, khen thưởng: Làm rõ trách nhiệm, nâng cao hiệu quả thực thi

Thông tư này quy định biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng và Nghị định số 368/2026/NĐ-CP ngày 25 tháng 9 năm 2026 của Chính phủ về: Quy định chung về thi đua, khen thưởng; tuyến trình khen thưởng đối với cơ quan đảng, đoàn thể, Hội đồng nhân dân, các tổ chức tôn giáo; việc khen thưởng đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị; công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến, phạm vi ảnh hưởng của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tiếp nhận hồ sơ đề nghị khen thưởng, cấp phát, cấp đổi, cấp lại hiện vật khen thưởng; chuẩn bị hiện vật khen thưởng.

Quy định cụ thể về bình xét danh hiệu thi đua

Đối với cá nhân, tập thể, hộ gia đình có thành tích xuất sắc đột xuất, người đứng đầu Bộ, ban, ngành, tỉnh thực hiện khen thưởng theo thẩm quyền. Trường hợp thành tích tiêu biểu xuất sắc, có phạm vi ảnh hưởng trong Bộ, ban, ngành, tỉnh, lĩnh vực quản lý hoặc trên toàn quốc thì thực hiện đề nghị khen thưởng cấp Nhà nước theo tiêu chuẩn.

Đối với sơ kết, tổng kết phong trào thi đua có thời gian từ 3 năm trở lên, Bộ, ban, ngành, tỉnh lựa chọn cá nhân, tập thể, hộ gia đình có thành tích tiêu biểu để đề nghị tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Với phong trào có thời gian từ 5 năm trở lên, có thể lựa chọn cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc tiêu biểu đề nghị xét trình Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba hoặc Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba đối với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.

Thông tư cũng quy định một số trường hợp cụ thể khi bình xét danh hiệu “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến”. Thời gian điều trị, điều dưỡng của cá nhân bị thương khi tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu hoặc có hành động dũng cảm cứu người, cứu tài sản được tính để bình xét danh hiệu. Thời gian đào tạo, bồi dưỡng cũng được tính theo các điều kiện cụ thể; đối với người mới tuyển dụng dưới 6 tháng thì không xét tặng các danh hiệu này. 

Gắn phong trào thi đua với nhiệm vụ chính trị

Thông tư phân định thi đua thường xuyên và thi đua theo chuyên đề. Thi đua thường xuyên được tổ chức căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, với các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể và được tổng kết, bình xét danh hiệu thi đua vào cuối năm công tác.

Trong khi đó, thi đua theo chuyên đề nhằm thực hiện nhiệm vụ trọng tâm hoặc lĩnh vực cần tập trung trong một khoảng thời gian nhất định. Việc phát động phải xác định rõ thời gian, mục đích, yêu cầu, chỉ tiêu, nội dung, giải pháp và tiêu chí đánh giá kết quả, bảo đảm thiết thực, khả thi và phù hợp thực tiễn.

Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương có trách nhiệm tổ chức phong trào thi đua gắn với chức năng, nhiệm vụ hoặc mục tiêu, định hướng, chiến lược phát triển. Việc tổng kết phải đánh giá kết quả, hiệu quả, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; đồng thời bảo đảm bình xét, quyết định khen thưởng chính xác, công khai, minh bạch, công bằng.

Thông tư khuyến khích khen thưởng người trực tiếp lao động, sản xuất, kinh doanh, ngư dân, đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nông dân, công nhân, người yếu thế, người khuyết tật; những cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu trong lao động, sản xuất, học tập, công tác và cán bộ, công chức, viên chức năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung. 

Làm rõ trách nhiệm khen thưởng sau sắp xếp tổ chức bộ máy

Một nội dung đáng chú ý là quy định về khen thưởng đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị.

Theo đó, trường hợp cơ quan, tổ chức, đơn vị chia tách, sáp nhập thì đơn vị tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ có trách nhiệm thực hiện khen thưởng và đề nghị cấp trên khen thưởng. Trường hợp chỉ tiếp nhận một phần chức năng, nhiệm vụ, mốc thời gian tính thành tích và tiêu chuẩn khen thưởng được tính theo cơ quan, tổ chức, đơn vị tiếp nhận.

Đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị hình thành sau sắp xếp, thành tích thi đua bao gồm kết quả thực hiện chỉ tiêu của các tập thể trước và sau khi sắp xếp. Đối với khen thưởng, mốc thời gian tính thành tích và tiêu chuẩn được xác định theo thành tích của tập thể có hình thức khen thưởng cao nhất. Cơ quan, tổ chức, đơn vị đã giải thể và chấm dứt hoạt động sau sắp xếp không thuộc diện được khen thưởng hoặc đề nghị cấp trên khen thưởng. 

Bên cạnh đó, Thông tư quy định việc công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến và phạm vi ảnh hưởng của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm căn cứ xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền xem xét, công nhận bằng văn bản theo quy định.

Thông tư số 25/2026/TT-BNV có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 và thay thế Thông tư số 15/2025/TT-BNV ngày 4/8/2025 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ. 

TOÀN VĂN THÔNG TƯ SỐ 25/2026/TT-BNV

HOÀNG HIỆP - MAI PHƯƠNG

Ảnh minh họa. Nguồn ảnh: Internet.