TANDTC tổ chức Hội thảo khoa học về hoàn thiện thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm

Về phía TANDTC có đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc TANDTC; đại diện lãnh đạo Tòa án quân sự Trung ương và đại diện lãnh đạo TAND các tỉnh, thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình, Phú Thọ,...

Đồng thời, Hội thảo có sự tham dự của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Ban Nội chính Trung ương và Cục Quản lý thi hành án dân sự (Bộ Tư pháp),...

Toàn cảnh Hội nghị

Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Lê Thế Phúc, Vụ trưởng Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học nhấn mạnh, việc xây dựng Đề án có ý nghĩa rất quan trọng, dự báo sẽ tác động lớn và sâu rộng đến công tác xét xử, giải quyết các vụ án của Tòa án.

Đồng chí Lê Thế Phúc, Vụ trưởng Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học phát biểu khai mạc Hội nghị

Theo đồng chí Lê Thế Phúc, các dự thảo bước đầu đã xác định những quan điểm, mục tiêu, định hướng và nhóm giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới, hoàn thiện chính sách, pháp luật về thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm tại Tòa án nhân dân. Hội thảo được tổ chức nhằm tiếp tục lấy ý kiến của các cơ quan, đơn vị và đại biểu đối với nội dung dự thảo Đề án, dự thảo Kết luận của Bộ Chính trị, nhất là những vấn đề lớn về quan điểm, định hướng hoàn thiện chính sách, pháp luật, bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu cải cách trong tình hình mới.

Đồng chí Lê Thế Phúc đề nghị các đại biểu phát huy tinh thần trách nhiệm, tập trung trao đổi, đóng góp ý kiến đối với những nội dung của hai dự thảo, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật về thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm tại Tòa án nhân dân.

Tại Hội thảo, đồng chí Nguyễn Viết Giang, Trưởng phòng Pháp luật kinh doanh, thương mại và phát triển án lệ, trình bày báo cáo dẫn đề, tóm tắt những nội dung cơ bản của dự thảo Đề án và dự thảo Kết luận của Bộ Chính trị.

Đồng chí Nguyễn Viết Giang, Trưởng phòng Pháp luật kinh doanh, thương mại và phát triển án lệ trình bày báo cáo

Theo báo cáo, Thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng về sắp xếp, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, trong đó có Tòa án nhân dân, kể từ ngày 01/7/2025, Tòa án nhân dân được tổ chức theo mô hình 03 cấp, gồm: TANDTC, Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực. Thẩm quyền của các Tòa án cũng được điều chỉnh cho phù hợp với mô hình tổ chức Tòa án mới; trong đó thẩm quyền giám đốc thẩm, tái thẩm được giao cho TANDTC và Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Vì vậy, tại Đề án số 04-ĐA/ĐU ngày 28/3/2025 về “Tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy Tòa án nhân dân bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới”, Đảng ủy TANDTC đã kiến nghị, đề xuất nghiên cứu, sửa đổi quy định của pháp luật tố tụng theo hướng (1) Quy định chặt chẽ điều kiện nộp đơn, thụ lý đơn, xem xét đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm nhằm tránh tình trạng lợi dụng thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm để kéo dài thời gian giải quyết vụ án; (2) Quy định giới hạn căn cứ kháng nghị và thẩm quyền của Toà án trong thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm bảo đảm phải có điểm dừng trong thực thi, chấp hành pháp luật”. Đề án này đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thông qua tại Kết luận số 135-KL/TW ngày 28/3/2025.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Đề án được chia thành 04 phần lớn: (1) Phần thứ nhất: Sự cần thiết, quan điểm chỉ đạo, mục đích, yêu cầu, phạm vi nghiên cứu và quá trình xây dựng Đề án; (2) Phần thứ hai: Chính sách, pháp luật về thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm tại Tòa án nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng; (3) Phần thứ ba: Thực tiễn thi hành pháp luật về thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm dưới sự lãnh đạo của Đảng; (4) Phần thứ tư: Hoàn thiện chính sách, pháp luật về thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm tại Tòa án nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Về phạm vi về nội dung, Đề án nghiên cứu một số vấn đề chung về sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết đơn đề nghị, văn bản thông báo, kiến nghị xem xét lại bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm; các chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật về thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm trong tố tụng hình sự, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính; những thay đổi về chính sách, pháp luật về thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm do tác động từ việc sắp xếp, tổ chức hoạt động của bộ máy nhà nước, trong đó có Tòa án nhân dân; thực tiễn thi hành thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm tại Tòa án nhân dân; nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Trong khuôn khổ Hội thảo, đại diện Ban Nội chính Trung ương, Cục Quản lý thi hành án dân sự (Bộ Tư pháp), các Vụ Giám đốc, kiểm tra I, II, III, IV thuộc TANDTC và Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã trình bày tham luận, đóng góp ý kiến đối với dự thảo Đề án và dự thảo Kết luận của Bộ Chính trị.

Các đại biểu cũng dành thời gian thảo luận, trao đổi về những vấn đề đặt ra trong quá trình thực hiện thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm; tập trung góp ý đối với các quan điểm, định hướng và giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật, đồng thời đề xuất những nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung để bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với thực tiễn hoạt động của hệ thống Tòa án nhân dân.

Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Lê Thế Phúc ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến tham luận, trao đổi của đại biểu tham dự. Đồng chí đề nghị bộ phận xây dựng Đề án tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp, tập trung nghiên cứu, hoàn thiện một số nội dung trọng tâm.

Đồng chí Lê Thế Phúc, Vụ trưởng Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học, TANDTC phát biểu kết luận Hội thảo

Bên cạnh đó, đồng chí Lê Thế Phúc lưu ý cần đánh giá kỹ lưỡng tác động của từng chính sách, nhóm giải pháp được đề xuất trong Đề án, đặc biệt là những nội dung có sự thay đổi lớn so với quy định và thực tiễn hiện hành. Việc hoàn thiện các giải pháp cần gắn với yêu cầu nâng cao niềm tin của người dân đối với Tòa án và các phán quyết của Tòa án. Khi người dân tin tưởng vào tính đúng đắn, khách quan của bản án, quyết định được ban hành sau quá trình xét xử, việc tiếp tục đề nghị xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm sẽ được hạn chế một cách tự nhiên.

Đồng chí cũng nhấn mạnh, để tạo ra sự thay đổi căn bản, toàn diện trong chính sách, pháp luật về thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm, cần có sự thay đổi trong tư duy và nhận thức của các cơ quan, đơn vị trực tiếp thực hiện. Việc vừa đặt ra yêu cầu giảm số lượng đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, giảm áp lực giải quyết cho các cơ quan Tòa án, vừa duy trì toàn bộ những quy định hiện hành sẽ khó tạo ra chuyển biến thực chất. Nếu không có giải pháp phù hợp, số lượng đơn tồn đọng có thể tiếp tục chuyển từ năm này sang năm khác, tạo áp lực lớn đối với các cơ quan có thẩm quyền giải quyết trong những năm tiếp theo.

Trên cơ sở đó, đồng chí Lê Thế Phúc đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quan điểm, định hướng và nhóm giải pháp trọng tâm, làm cơ sở nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm. Đồng thời, đề nghị các cơ quan, đơn vị tiếp tục quan tâm, phối hợp chặt chẽ, cung cấp thông tin, tài liệu và tham gia đóng góp ý kiến đối với dự thảo Đề án và dự thảo Kết luận của Bộ Chính trị.

Các ý kiến tại Hội thảo sẽ được tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo Đề án, bảo đảm các đề xuất chính sách, pháp luật vừa đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, vừa phù hợp với thực tiễn hoạt động của hệ thống Tòa án nhân dân.

HOÀNG HIỆP