Trong bài giới thiệu này, chúng tôi xin gửi tới độc giả một số nội dung cơ bản, trọng tâm được đề cập trong 11 bài viết đăng tải trên Tạp chí Tòa án nhân dân số 11 năm 2026, cụ thể như sau:

Bài viết “Bảo đảm quyền xét xử công bằng trong chuyển đổi số tại Tòa án nhân dân Việt Nam” của tác giả Trần Phụng Vương phân tích cơ sở lý luận của quyền xét xử công bằng, tác động của chuyển đổi số đối với hoạt động của Tòa án nhân dân, những cơ hội và thách thức trong bảo đảm quyền xét xử công bằng ở Việt Nam hiện nay; đồng thời, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền con người trong bối cảnh tư pháp số.

Bài viết “Nghiên cứu quy tắc tố tụng cho Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế của Singapore, của Dubai và gợi mở cho Tòa án Việt Nam” của tác giả Bùi Ai Giôn phân tích các quy tắc tố tụng của Tòa án Thương mại quốc tế Singapore (SICC) và Tòa án Trung tâm tài chính quốc tế Dubai (DIFC Courts), nhằm đưa ra các gợi mở chính sách cho Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam trong việc xây dựng Quy tắc tố tụng của Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế. Từ đó, bài viết chỉ ra rằng, việc xây dựng một bộ quy tắc tố tụng linh hoạt, cho phép áp dụng luật nước ngoài và ngôn ngữ tiếng Anh là yếu tố then chốt để nâng cao niềm tin của nhà đầu tư quốc tế và bảo đảm tính cạnh tranh của hệ thống tư pháp Việt Nam.

Bài viết “Bàn về quan điểm, mục tiêu của chính sách hoàn thiện Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam hiện hành” của tác giả Võ Khánh Vinh phân tích các quan điểm và mục tiêu của chính sách hoàn thiện Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Trên cơ sở tiếp cận Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách pháp luật, cải cách tư pháp và bảo đảm, bảo vệ quyền con người, việc hoàn thiện Bộ luật Tố tụng hình sự cần được đặt trong tổng thể yêu cầu xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, nghiêm minh, liêm chính, minh bạch, hiệu quả và thích ứng với chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Các quan điểm hoàn thiện được xác định theo hướng: thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; cân bằng giữa phòng, chống tội phạm với bảo vệ công lý và quyền con người; lấy tranh tụng làm nguyên tắc trung tâm; tăng cường kiểm soát quyền lực tư pháp; bảo đảm tính thực tiễn, khả thi; đồng thời, tiếp thu có chọn lọc các chuẩn mực pháp lý quốc tế và phát triển tố tụng hình sự số. Trên cơ sở đó, bài viết xác định mục tiêu tổng quát và các mục tiêu cụ thể của chính sách hoàn thiện Bộ luật Tố tụng hình sự theo hướng hiện đại, khoa học, đồng bộ, khả thi, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm, bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân và đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bài viết “Thực trạng pháp luật lao động về bồi thường thiệt hại do đơn phương chấm dứt hợp đồng và những vấn đề thực tiễn đặt ra” của tác giả Lê Văn Đức nêu nhận định: “Hợp đồng lao động là cơ sở pháp lý xác lập quan hệ lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động. Việc các bên tuân thủ đúng cam kết trong hợp đồng lao động không chỉ bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình, mà còn góp phần ổn định các quan hệ lao động, thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, trong thực tế, việc vi phạm đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động diễn ra khá phổ biến, dẫn đến yêu cầu áp dụng cơ chế bồi thường thiệt hại. Pháp luật lao động Việt Nam, đặc biệt là Bộ luật Lao động năm 2019 đã có những quy định cụ thể về bồi thường thiệt hại của cả người lao động và người sử dụng lao động khi vi phạm đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng pháp luật vào thực tiễn vẫn cho thấy nhiều bất cập đòi hỏi phải có sự đánh giá và đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ chế pháp lý này”.

Bài viết “Bàn về thời hiệu khởi kiện yêu cầu giải quyết tranh chấp hợp đồng” của tác giả Nguyễn Nhật Huy phân tích khái niệm, đặc điểm của thời hiệu khởi kiện về hợp đồng, đánh giá một số quy định liên quan đến thời hiệu khởi kiện về hợp đồng và đưa ra một số kiến nghị trong việc xây dựng và áp dụng pháp luật liên quan.

Bài viết “Quyền của người bị buộc tội là người nước ngoài trong pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam” của tác giả Lê Hải Yến phân tích cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật tố tụng hình sự về quyền của người bị buộc tội là người nước ngoài; trên cơ sở đó, chỉ ra những hạn chế và kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về quyền của người bị buộc tội là người nước ngoài trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Bài viết “Quyền tiếp cận thông tin của người khởi kiện trong tố tụng hành chính tại Việt Nam” của các tác giả Lê Thị Mơ và Lê Linh Nhân trình bày, phân tích ngắn gọn cơ sở pháp lý về quyền tiếp cận thông tin của người khởi kiện trong tố tụng hành chính tại Việt Nam. Trên cơ sở đó, bài viết chỉ ra những điểm hạn chế trong quy định của pháp luật và thực trạng thực hiện quyền tiếp cận thông tin của người khởi kiện, đồng thời đề xuất, kiến nghị hoàn thiện.

Bài viết “Một số khó khăn, vướng mắc trong thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính và phương hướng hoàn thiện” của tác giả Trần Quang Hiếu làm rõ một số hạn chế, bất cập trong thực tiễn áp dụng Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2014, 2017, 2020, 2022, 2024 và 2025) và đề xuất phương hướng hoàn thiện Luật trong thời gian tới.

Bài viết “Thẩm quyền tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự trong Hiệp định tương trợ tư pháp Việt Nam - Séc: xung đột giữa thẩm quyền pháp lý và khả năng thi hành thực tế” của tác giả Phạm Hồng Hà phân tích những bất cập pháp lý và rào cản thực tiễn trong việc thực thi thẩm quyền tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự theo Điều 16 Hiệp định tương trợ tư pháp giữa Việt Nam và Tiệp Khắc (nay là Cộng hòa Séc) năm 1982. Mặc dù Hiệp định trao thẩm quyền ưu tiên cho Tòa án Việt Nam dựa trên nguyên tắc luật quốc tịch (Lex patriae), nhưng thực tiễn cho thấy quy định này thường xuyên dẫn đến bế tắc do xung đột trực tiếp với nguyên tắc “quyền định đoạt” trong Bộ luật Tố tụng dân sự Việt Nam năm 2015, vốn yêu cầu phải có đơn yêu cầu của đương sự mới được thụ lý vụ việc, trong khi Hiệp định chỉ quy định cơ chế thông báo ngoại giao. Bên cạnh đó, các rào cản về khoảng cách địa lý khiến công tác thực thi trên thực tế của Tòa án Việt Nam trở nên bất khả thi, dẫn tới Việt Nam phải mặc nhiên từ bỏ thẩm quyền. Từ đó, tác giả kiến nghị cần chuyển đổi tư duy lập pháp trong các thỏa thuận tương lai, nhằm bảo đảm sự tương thích với thông lệ quốc tế như Công ước La Hay 2000 và bảo vệ tốt nhất quyền lợi của công dân.

Bài viết “Vướng mắc trong việc xác định trách nhiệm hình sự trong trường hợp giết người mà hậu quả chưa xảy ra” của các tác giả Lê Thị Thu Hiền và Lê Thị Bình Minh phân tích quy định pháp luật hiện hành về hành vi giết người mà hậu quả chết người chưa xảy ra, chỉ ra các vướng mắc trong thực tiễn xét xử và đề xuất, kiến nghị hoàn thiện nhằm bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật.

Bài viết “Nâng cao chất lượng xét xử thông qua tranh tụng tại phiên tòa: từ thay đổi tư duy tố tụng đến bản lĩnh tư pháp của Thẩm phán” của tác giả Lê Thiết Hùng làm rõ sự chuyển dịch từ mô hình xét hỏi sang mô hình tranh tụng thực chất; luận giải mối quan hệ nội tại giữa tranh tụng, văn hóa pháp đình và chất lượng bản án; từ đó, đề xuất định hướng chính sách tư pháp, nhằm nâng cao chất lượng xét xử trong giai đoạn hiện nay.

Kính mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Tòa án nhân dân số 11 kỳ I tháng 6 năm 2026.

* Tạp chí Tòa án nhân dân bản in được phát hành 02 số/tháng (lịch phát hành là vào ngày 10 và 25 hằng tháng). Bạn đọc có nhu cầu đặt mua Tạp chí xin liên hệ bưu điện gần nhất hoặc gọi đến số điện thoại: (024) 39.341.735 để được tư vấn, hỗ trợ.

PHÒNG TẠP CHÍ IN