Ban hành Thông tư liên tịch quy định phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phục vụ điều tra, truy tố, xét xử

Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC gồm 3 chương, 14 điều, quy định về phối hợp trong việc thực hiện trình tự, thủ tục trích xuất phạm nhân ra khỏi trại giam, trại tạm giam, phân trại tạm giam để phục vụ điều tra, truy tố, xét xử; đồng thời quy định chế độ đối với phạm nhân trong thời gian được trích xuất.

Đối tượng áp dụng bao gồm cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng; cơ quan quản lý thi hành án hình sự; cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu; các trại giam, trại tạm giam, phân trại tạm giam và phạm nhân. Thông tư cũng áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động trích xuất phạm nhân.

Theo quy định, việc phối hợp thực hiện trích xuất phạm nhân phải bảo đảm tuân thủ đúng các nguyên tắc thi hành án hình sự; đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cơ quan theo quy định của pháp luật; bảo đảm tính chủ động, thường xuyên, kịp thời trong phối hợp và thực hiện nghiêm các quy định về bảo mật thông tin.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là quy định cụ thể về thủ tục yêu cầu trích xuất phạm nhân. Theo đó, cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao khi có yêu cầu trích xuất phạm nhân để phục vụ điều tra, truy tố phải gửi văn bản yêu cầu đến cơ quan có thẩm quyền quản lý thi hành án hình sự tương ứng để xem xét, ra lệnh trích xuất theo quy định.

Đối với hoạt động xét xử, Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân các cấp và Tòa án quân sự các cấp khi có yêu cầu trích xuất phạm nhân để phục vụ xét xử thì gửi văn bản yêu cầu trích xuất đến cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi sẽ tiến hành xét xử hoặc nơi phạm nhân được trích xuất phải có mặt để Tòa án tiến hành xét xử để ra lệnh trích xuất hoặc đề nghị ra lệnh trích xuất phạm nhân theo thẩm quyền.

Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thuộc Công an nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh hoặc cấp khu vực khi có yêu cầu trích xuất phạm nhân để phục vụ điều tra, truy tố thì gửi văn bản yêu cầu trích xuất đến thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh nơi cơ quan yêu cầu trích xuất có trụ sở để ra lệnh trích xuất hoặc đề nghị ra lệnh trích xuất phạm nhân theo thẩm quyền.

Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng cấp quân khu, cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thuộc cấp khu vực khi có yêu cầu trích xuất phạm nhân thì gửi văn bản đến thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi cơ quan yêu cầu trích xuất có trụ sở để ra lệnh trích xuất hoặc đề nghị ra lệnh trích xuất phạm nhân theo thẩm quyền.

Các trường hợp phạm nhân đang chấp hành án tại trại giam bị khởi tố bị can về tội phạm khác, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ra quyết định khởi tố bị can, cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng đã ra quyết định khởi tố bị can phải có văn bản yêu cầu trích xuất phạm nhân gửi đến cơ quan có thẩm quyền theo quy định để ra lệnh trích xuất hoặc đề nghị ra lệnh trích xuất phạm nhân về trại tạm giam, phân trại tạm giam để phục vụ điều tra.

Trường hợp phạm nhân đang chấp hành án tại trại tạm giam, phân trại tạm giam bị cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng đóng trên địa bàn nơi phạm nhân chấp hành án khởi tố bị can, thì trong thời hạn 05 ngày làm việc kế từ ngày ra quyết định khởi tố bị can đối với phạm nhân đó, cơ quan, người tiến hành tố tụng phải có văn bản yêu cầu trích xuất phạm nhân gửi đến Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi phạm nhân đang chấp hành án để ra lệnh trích xuất phạm nhân ra khỏi khu giam giữ phạm nhân và tổ chức quản lý giam giữ phạm nhân bị khởi tố bị can tại trại tạm giam, phân trại tạm giam đó theo quy định.

Ngoài ra, Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan trong việc giao nhận, áp giải, quản lý phạm nhân được trích xuất; việc gia hạn trích xuất; chế độ quản lý, giam giữ đối với phạm nhân trong thời gian phục vụ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử; cơ chế phối hợp trao đổi thông tin giữa các cơ quan có liên quan,..

Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC thay thế Thông tư liên tịch số 01/2020/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC ngày 17/6/2020, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026. 

Việc ban hành Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án hình sự và cơ sở giam giữ, bảo đảm việc trích xuất phạm nhân được thực hiện thống nhất, chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật, đáp ứng yêu cầu giải quyết các vụ án hình sự trong tình hình mới.

Toàn văn Thông tư liên tịch số 03/2026/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC

HOÀNG HIỆP