TAND Tp Đà Nẵng thí điểm Tòa án điện tử: Đột phá về hình thức, thách thức ở nội dung

Những năm gần đây, chuyển đổi số trở thành một trong những trụ cột của cải cách tư pháp. Tại Đà Nẵng, quá trình này đang được cụ thể hóa bằng việc triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hình thành mô hình Tòa án điện tử.

Quang cảnh buổi làm việc tại hội trường tầng 3 TAND TP Đà Nẵng

 

Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc

Theo báo cáo, từ ngày 1/3/2026, việc số hóa hồ sơ vụ án, vụ việc được triển khai thí điểm, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu điện tử phục vụ công tác quản lý, giải quyết án. Đồng thời, các phiên tòa, phiên họp trực tuyến được tổ chức, kết nối giữa Tòa án và các điểm cầu liên quan, góp phần xử lý vụ việc linh hoạt.

Chánh án TAND TP. Đà Nẵng Nguyễn Chí Công báo cáo tình hình triển khai chuyển đổi số và xây dựng Tòa án điện tử tại Tòa án hai cấp trên địa bàn

Đến nay, TAND TP Đà Nẵng và TAND khu vực 1 đã số hóa 64.274 trang hồ sơ vụ án và 10.194 trang tài liệu khác, tương đương khoảng 400–500 bộ hồ sơ. Đây là nền tảng quan trọng cho việc xây dựng mô hình Tòa án điện tử tại địa phương.

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc triển khai thủ tục hành chính tư pháp trên môi trường số, cho phép người dân, doanh nghiệp nộp đơn và tài liệu tại bất kỳ Tòa án nào. Sự thay đổi này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn thể hiện sự chuyển biến trong tư duy phục vụ, từ “quản lý theo địa bàn” sang “phục vụ theo nhu cầu”.

Không thể phủ nhận những kết quả bước đầu của chuyển đổi số. Việc số hóa hồ sơ giúp rút ngắn thời gian tra cứu, giảm áp lực lưu trữ, tạo thuận lợi cho công tác quản lý. Các phiên tòa trực tuyến, trong trường hợp phù hợp, đã chứng minh hiệu quả trong tiết kiệm thời gian, chi phí và nguồn lực. Đồng thời, việc công khai bản án, quyết định trên môi trường số góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động tư pháp.

Phó Chánh án TAND TP. Đà Nẵng Phạm Quốc Bảo phát biểu tại buổi làm việc về thực trạng triển khai công tác số hóa, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động xét xử và quản lý điều hành

Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu. Khi công nghệ đi sâu vào từng khâu của quy trình tố tụng, yêu cầu về tính ổn định, chính xác và khả năng liên thông của hệ thống ngày càng cao.

Chánh án TAND khu vực 1 Phạm Khắc Tường phát biểu tại buổi làm việc

Thực tiễn triển khai cho thấy nhiều khó khăn phát sinh không chỉ từ yếu tố kỹ thuật. Hạ tầng công nghệ thông tin tại một số đơn vị, đặc biệt là các điểm cầu như trại tạm giam, cơ sở cai nghiện, còn chưa đồng bộ. Một số phần mềm nghiệp vụ còn bất cập; dữ liệu phải nhập thủ công qua nhiều khâu; hệ thống chưa ổn định, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn.

Đáng chú ý, “nút thắt” lớn nhất nằm ở yếu tố con người. Việc chuyển từ phương thức làm việc truyền thống sang môi trường số không chỉ đòi hỏi kỹ năng mà còn yêu cầu thay đổi tư duy, thói quen. Sự chênh lệch về năng lực công nghệ giữa các cán bộ, cùng tâm lý e ngại thay đổi, phần nào ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai.

Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng kiểm tra khu vực số hoá, khu vực đã xử lý, nhấn mạnh: Chuyển đổi số ngành Tòa án phải được đẩy nhanh, thực chất

Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng yêu cầu chuyển đổi số trong ngành Tòa án phải được đẩy nhanh, thực chất và đồng bộ.

Để chuyển đổi số đi vào chiều sâu, cần hoàn thiện khung pháp lý cho Tòa án điện tử, bảo đảm cơ sở pháp lý rõ ràng cho hoạt động tố tụng trên môi trường số. Đồng thời, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin phải được thực hiện đồng bộ, tránh tình trạng “chỗ mạnh, chỗ yếu” làm gián đoạn hệ thống.

Bên cạnh đó, cần nâng cấp, hoàn thiện các phần mềm nghiệp vụ theo hướng thân thiện, dễ sử dụng, phù hợp thực tiễn; đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng công nghệ cho đội ngũ cán bộ; khuyến khích đổi mới tư duy, hình thành thói quen làm việc số. Việc tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan tiến hành tố tụng là yếu tố quan trọng để xây dựng hệ sinh thái tư pháp số thống nhất, liên thông và hiệu quả.

Chánh án Nguyễn Văn Quảng ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực của TAND TP Đà Nẵng; đồng thời nhấn mạnh việc tham mưu hoàn thiện cơ chế pháp lý và xác định rõ tư cách tố tụng của người tham gia trên môi trường số nhằm bảo đảm tính pháp lý và minh bạch.

Chánh án TAND các khu vực tham gia tại buổi làm việc.

 

Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng phát biểu chỉ đạo và kết thúc buổi làm việc

Chánh án TANDTC yêu cầu hướng tới sử dụng một phần mềm quản lý thống nhất; toàn bộ dữ liệu phải được cập nhật, thống kê trên hệ thống; các văn bản tố tụng từ giai đoạn chuẩn bị xét xử đến sau xét xử phải được tạo lập trên môi trường số và xác thực bằng chữ ký số.

LƯƠNG NGHIỆP - BẢO TRÂN