Lý do đề xuất bỏ Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao

Theo đó, Bộ Công an cho rằng, trong Hiến pháp quy định Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp.

Trong đó, dự thảo Luật bỏ Chương IV quy định về tổ chức bộ máy, nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan điều tra của VKSND Tối cao (Cơ quan điều tra VKSND Tối cao, Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương).

Theo đó, tại dự thảo Tờ trình dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) nêu rõ những lý do không tổ chức Cơ quan điều tra của VKSND mà chuyển thẩm quyền hiện nay của Cơ quan này cho Cơ quan điều tra của Công an nhân dân (CAND), Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân (QĐND).

Bộ Công an nhận định hiện nay hệ thống Cơ quan điều tra vẫn còn cồng kềnh, chồng chéo, việc tổ chức Cơ quan điều tra ở nhiều bộ, ngành tạo ra nhiều đầu mối trong hệ thống Cơ quan điều tra nên chưa phù hợp với quan điểm chỉ đạo một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì thực hiện tại Nghị quyết số 18-NQ/TW.

Trong khi đó, Cơ quan điều tra của CAND thụ lý điều tra gần 99% tổng số vụ việc, vụ án hằng năm; Cơ quan điều tra trong QĐND có thẩm quyền đặc thù cùng với hệ thống các cơ quan tư pháp trong Quân đội.

Do vậy, phải cần thiết tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức hệ thống Cơ quan điều tra theo hướng giảm đầu mối, bảo đảm tinh, gọn, chuyên nghiệp, chất lượng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao theo chỉ đạo tại Nghị quyết số 18-NQ/TW và Nghị quyết số 27-NQ/TW.

Điều 107 Hiến pháp năm 2013 quy định “VKSND thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp”. Như vậy, theo Hiến pháp thì VKSND không có chức năng điều tra. Do đó, việc giao cho VKSND tối cao thực hiện chức năng điều tra là chưa phù hợp với quy định của Hiến pháp.

VKSND là cơ quan có chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tố tụng; theo đó, thực hiện chức năng kiểm sát toàn bộ các hoạt động tố tụng hình sự.

Trong tất cả các giai đoạn tố tụng, VKSND đều có thẩm quyền kiểm sát chặt chẽ, hủy bỏ hoặc không phê chuẩn trong trường hợp các lệnh, quyết định tố tụng không có căn cứ và trái pháp luật của cơ quan điều tra; kịp thời phát hiện các sai sót, vi phạm pháp luật của các chủ thể tiến hành tố tụng, từ đó kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Hiện nay, Cơ quan điều tra của CAND, Cơ quan điều tra trong QĐND đang được tổ chức thống nhất, chặt chẽ từ trung ương đến địa phương với đầy đủ các điều kiện bảo đảm để đáp ứng hiệu lực, hiệu quả của công tác điều tra hình sự như: việc áp dụng đồng bộ với các biện pháp nghiệp vụ trinh sát, hệ thống các cơ quan hỗ trợ tư pháp, cơ sở giam giữ…

Trong khi đó, Cơ quan điều tra của VKSND chỉ tổ chức ở một cấp (cấp trung ương) và không có các điều kiện bảo đảm cần thiết của cơ quan điều tra hoàn chỉnh như trong CAND và QĐND.

Do vậy, việc không tổ chức Cơ quan điều tra của VKSND mà chuyển thẩm quyền hiện nay của Cơ quan này cho Cơ quan điều tra của CAND, Cơ quan điều tra trong QĐND vừa bảo đảm đúng theo tinh thần chỉ đạo của Đảng tại Nghị quyết số 18-NQ/TW, Nghị quyết số 27-NQ/TW, quy định của Hiến pháp và nâng cao hiệu lực, hiệu quả trên thực tế.

Đồng thời, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan trong điều tra, truy tố, xét xử; bảo đảm sự thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện các hoạt động tố tụng hình sự.

QUANG PHÚC

Trụ sở Bộ Công an - nguồn ảnh Internet.