Quốc hội thảo luận cơ chế đặc thù, tạo hành lang pháp lý bảo vệ người dám nghĩ, dám làm

Quốc hội xem xét, thảo luận một số dự án Luật, Nghị quyết

Buổi sáng, ngày 07/8/2026, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội nghe một số nội dung.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật Phát triển đô thị.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Phát triển đô thị.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải trình bày Báo cáo thẩm tra về 02 dự án: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Tiếp tục chương trình buổi sáng, Quốc hội thảo luận ở Tổ về: Dự án Luật Phát triển đô thị; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Chiều ngày 07/8/2026, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, tiến hành thảo luận, cho ý kiến về một số nội dung.

Quốc hội thảo luận về dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Tại phiên thảo luận có 11 lượt đại biểu phát biểu; các ý kiến đều đồng tình, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra trong việc chuẩn bị, cập nhật, bổ sung hồ sơ, tài liệu và tổ chức thẩm tra theo quy định của pháp luật. Đa số ý kiến thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị quyết, góp phần bảo đảm tiến độ, đáp ứng yêu cầu tổ chức thành công sự kiện đối ngoại đặc biệt quan trọng của đất nước. Bên cạnh đó, các đại biểu tập trung cho ý kiến về các nội dung: phạm vi điều chỉnh, đối tượng và điều kiện áp dụng; xử lý vướng mắc đối với các dự án, công trình đã thi công xây dựng khi chưa phù hợp với quy hoạch, chưa đồng bộ giữa các quy hoạch, chưa thi tuyển phương án kiến trúc; xử lý vướng mắc đối với việc khai thác, thu hồi khoáng sản nhóm III làm vật liệu xây dựng và khoáng sản nhóm IV để thi công các công trình, dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 và các công trình, dự án có liên quan khi chưa được cấp giấy phép khai thác khoáng sản, giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản; xử lý chất thải xây dựng (trừ chất thải nguy hại) phát sinh trong quá trình xây dựng các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC; xử lý vướng mắc đối với các công trình, dự án thi công xây dựng khi chưa hoàn thiện thủ tục về đầu tư, xây dựng, đầu tư công và đất đai; phần diện tích đất lấn biển thực hiện Dự án BT; tổ chức thực hiện; trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang; các điều kiện được xem xét loại trừ, miễn trách nhiệm; cơ chế hậu kiểm; thời hạn thực hiện Nghị quyết. Kết thúc thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Quốc hội thảo luận về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Tại phiên thảo luận có 12 lượt đại biểu phát biểu; các ý kiến đều đồng tình, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra trong việc chuẩn bị, cập nhật, bổ sung hồ sơ, tài liệu và tổ chức thẩm tra theo quy định của pháp luật. Các ý kiến đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết. Bên cạnh đó, các đại biểu tập trung cho ý kiến về các nội dung: phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nguyên tắc thực hiện; giải thích từ ngữ; không truy cứu trách nhiệm hình sự; loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; cơ chế tạm hoãn, miễn trách nhiệm hình sự; không khởi tố vụ án hình sự; tạm đình chỉ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố; tạm đình chỉ, đình chỉ điều tra vụ án, điều tra đối với bị can, vụ án đối với bị can, bị cáo và hoãn phiên tòa; tổ chức thực hiện; khen thưởng đối với các tổ chức, cá nhân có thành tích trong xây dựng, thẩm định, thẩm tra, thực hiện Nghị quyết; thời hạn thực hiện, hiệu lực của Nghị quyết. Kết thúc thảo luận, Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Thứ Bảy, ngày 08/8/2026: Buổi sáng, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, thảo luận về 02 dự án Luật: Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 09 luật về quân sự, quốc phòng. Buổi chiều, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, thảo luận về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi). Sau đó, Quốc hội họp riêng, thảo luận ở Hội trường về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù để xử lý một số khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời.

Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật

Thay mặt cơ quan soạn thảo phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là Nghị quyết đặc thù mang tính chất thí điểm. Nghị quyết này sẽ có hiệu lực ngay sau khi Quốc hội thông qua để giải quyết những vấn đề cấp bách của thực tiễn.

Đối với ý kiến đề nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị quyết để áp dụng đối với tất cả các hoạt động về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chứ không chỉ áp dụng đối với ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, Nghị quyết 04 Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV chỉ cho phép ban hành Nghị quyết đặc thù của Quốc hội để xử lý vi phạm pháp luật trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Do vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo chấp hành đúng chủ trương của Trung ương. Phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết chỉ áp dụng để xử lý với các vi phạm trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; chưa áp dụng đối với các hoạt động khác trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

“Đây là Nghị quyết đặc thù mang tính chất thí điểm. Sau khi thi hành sẽ tổng kết báo cáo cấp có thẩm quyền có thể mở rộng hoặc thu hẹp phạm vi của Nghị quyết. Chúng ta đang xây dựng các bộ luật, chúng tôi sẽ nghiên cứu, tiếp thu để bổ sung trong quá trình xây dựng các bộ luật”, Đại tướng Lương Tam Quang nêu rõ.

Về ý kiến tích hợp nội dung của Nghị quyết này vào dự án Bộ luật Hình sự đang xây dựng, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, theo chỉ đạo của Trung ương, việc xây dựng Nghị quyết này để giải quyết những vấn đề cấp bách của thực tiễn. Dự kiến, Nghị quyết này sẽ có hiệu lực ngay sau khi Quốc hội thông qua. Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) sẽ được Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp này và sẽ xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, dự kiến vào tháng 10/2026. Chính vì vậy, Nghị quyết này có hiệu lực sẽ có hiệu lực thi hành sớm hơn để áp dụng vào thực tiễn.

“Do đó cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị trình Quốc hội thông qua Nghị quyết tại Kỳ họp này. Bên cạnh đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đã nghiên cứu để tích hợp các nội dung của Nghị quyết vào dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) để đảm bảo tính thống nhất của pháp luật”, Bộ trưởng Bộ Công an nêu rõ.

Về ý kiến đề nghị mở rộng phạm vi để áp dụng việc loại trừ trách nhiệm hình sự đối với các vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, thực hiện chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, cơ quan chủ trì soạn thảo đang tiếp tục xây dựng dự hồ sơ Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý những vi phạm có liên quan và sẽ trình Quốc hội cho ý kiến sớm nhất.

“Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ phối hợp với cơ quan thẩm tra và các cơ quan có liên quan nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến của các đại biểu Quốc hội đã phát biểu tại Tổ và Hội trường ngày hôm nay để đảm bảo chất lượng trước khi trình Quốc hội bấm nút thông qua”, Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Phát biểu kết luận Phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, qua thảo luận, đa số đại biểu đồng tình, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo, chủ trì thẩm tra trong chuẩn bị, cập nhật, bổ sung kịp thời hồ sơ, tài liệu và tổ chức thẩm tra theo quy định. Hầu hết các ý kiến thống nhất sự cần thiết ban hành Nghị quyết. Đồng thời, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo cả về nội dung chính sách và kỹ thuật lập pháp, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý một số nội dung: Tiếp tục rà soát các căn cứ pháp lý và chỉ đạo của cấp có thẩm quyền để xác định đúng, trúng vấn đề cần giải quyết. Xác định thật rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và nguyên tắc thực hiện của Nghị quyết, bảo đảm đồng bộ, nhất quán với phạm vi, đối tượng áp dụng và cơ chế xử lý đối với từng nhóm chủ thể trong dự thảo Nghị quyết.

"Cân nhắc kỹ lưỡng các quy định về cơ chế, chính sách hình sự đặc thù, bảo đảm thể chế đầy đủ chủ trương của Đảng, tạo hành lang pháp lý đủ rõ, chặt chẽ để khuyến khích bảo vệ cán bộ, người lao động năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung. Đánh giá đầy đủ tác động của từng chính sách, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tính khả thi trong tổ chức thực hiện", Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị.

Rà soát, hoàn thiện các chế tài xử lý vi phạm pháp luật, bảo đảm nghiêm minh, khách quan, công bằng và đúng thẩm quyền. Xử lý nghiêm các hành vi cố ý làm trái, tham nhũng, tiêu cực. Khoan hồng, giảm nhẹ đối với vi phạm vì mục đích phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh, không vụ lợi, không tham nhũng và đã chủ động khắc phục hậu quả. Ưu tiên áp dụng các biện pháp kinh tế, dân sự, hành chính. Xử lý hình sự chỉ là biện pháp cuối cùng.

Rà soát, bổ sung thời điểm Nghị quyết có hiệu lực thi hành và thời hạn thực hiện thí điểm các cơ chế chính sách đặc thù, bảo đảm phù hợp với lộ trình sửa đổi Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự. Trường hợp các chính sách đặc thù được luật hóa trong các luật sửa đổi, cần xác định rõ thời điểm Nghị quyết hết hiệu lực và phương án chuyển tiếp để tránh chồng chéo hoặc khoảng trống pháp lý trong quá trình áp dụng. Nghiên cứu phân loại mức độ thiệt hại và quy định rõ ngưỡng, mức độ thiệt hại phải báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính khẩn trương tổng hợp đầy đủ ý kiến các vị đại biểu Quốc hội cả ở Tổ, ở Hội trường và ý kiến bằng văn bản, gửi đến Chính phủ và các cơ quan có liên quan để nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và bổ sung hoàn thiện dự thảo Nghị quyết.

Đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ, giải trình thấu đáo các ý kiến đại biểu Quốc hội và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối Kỳ họp này./.

QUANG PHÚC

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, thay mặt cơ quan soạn thảo phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu đối với Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Nguồn ảnh: quochoi.vn