TANDTC phối hợp với WIPO tổ chức Hội thảo về xét xử các tranh chấp sở hữu trí tuệ

Tham dự và đồng chủ trì Hội thảo có Thẩm phán TANDTC Nguyễn Văn Dũng và bà Eun Joo Min, Giám đốc Viện Tư pháp WIPO. Hội thảo còn có sự tham gia của Thẩm phán Tòa án Liên bang Australia Cameron Moore; bà Xu Fei, Thẩm phán chủ tọa Tòa Sở hữu trí tuệ, TANDTC Trung Quốc; bà Đinh Thị Kiều My, Phó Chánh án TAND khu vực 2 - Hà Nội; đại diện các đơn vị thuộc TANDTC, Tòa án địa phương, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), cùng các chuyên gia, luật sư tại Việt Nam.

Thẩm phán TANDTC Nguyễn Văn Dũng và bà Eun Joo Min, Giám đốc Viện Tư pháp WIPO đồng chủ trì Hội thảo

Phát biểu khai mạc, Thẩm phán TANDTC Nguyễn Văn Dũng ghi nhận và đánh giá cao sự quan tâm, phối hợp của WIPO với TANDTC Việt Nam trong công tác nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ giải quyết các tranh chấp sở hữu trí tuệ. Theo Thẩm phán Nguyễn Văn Dũng, sự tham gia của các Thẩm phán, chuyên gia giàu kinh nghiệm đến từ WIPO, Australia, Trung Quốc và Việt Nam sẽ mang đến nhiều góc nhìn đa chiều, những kinh nghiệm thực tiễn có giá trị đối với hoạt động xét xử.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số, quyền sở hữu trí tuệ đang giữ vai trò ngày càng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Việc bảo hộ và thực thi hiệu quả quyền sở hữu trí tuệ không chỉ bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể mà còn tạo động lực thúc đẩy sáng tạo, đầu tư, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh.

Thẩm phán TANDTC Nguyễn Văn Dũng phát biểu khai mạc

Tuy nhiên, các tranh chấp sở hữu trí tuệ hiện nay ngày càng đa dạng, phức tạp, đặc biệt là những vụ việc liên quan đến hoạt động thương mại trên môi trường số, trí tuệ nhân tạo (AI), nền tảng trực tuyến và hành vi xâm phạm có yếu tố xuyên biên giới. Thực tiễn này đặt ra nhiều yêu cầu đối với Tòa án trong việc xác định hành vi xâm phạm, đánh giá chứng cứ, xác định trách nhiệm pháp lý, thiệt hại và áp dụng các biện pháp khắc phục.

Trước những vấn đề mới phát sinh, đội ngũ Thẩm phán cần thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên ngành, nâng cao kỹ năng xét xử và nghiên cứu, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình Việt Nam tiếp tục hoàn thiện pháp luật về sở hữu trí tuệ và đổi mới tổ chức, hoạt động của hệ thống Tòa án.

Thẩm phán Nguyễn Văn Dũng cho biết, những quy định mới của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025 và Luật Tổ chức TAND năm 2025, cùng với việc thành lập Tòa chuyên trách về sở hữu trí tuệ thuộc TAND khu vực, đã đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác giải quyết tranh chấp. Vì vậy, việc trao đổi, nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia có ý nghĩa thiết thực trong nâng cao trình độ chuyên môn và chất lượng xét xử.

Nhấn mạnh vai trò của hợp tác quốc tế, Thẩm phán Nguyễn Văn Dũng khẳng định TANDTC Việt Nam luôn coi trọng việc trao đổi, tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm tốt của các quốc gia và tổ chức quốc tế, hướng tới nâng cao chất lượng xét xử, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế.

Đồng phát biểu khai mạc, bà Eun Joo Min, Giám đốc Viện Tư pháp WIPO đánh giá Hội thảo được tổ chức trong thời điểm có ý nghĩa quan trọng, khi Việt Nam đang triển khai nhiều cải cách nhằm củng cố hệ thống tư pháp và nâng cao năng lực giải quyết các tranh chấp sở hữu trí tuệ.

Bà Eun Joo Min, Giám đốc Viện Tư pháp WIPO phát biểu

Theo bà Eun Joo Min, những cải cách trong tổ chức hệ thống Tòa án năm 2025 đã tập trung thẩm quyền giải quyết các vụ việc dân sự, kinh doanh, thương mại và hành chính liên quan đến sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ tại một số TAND khu vực được phân công. Đây là bước tiến quan trọng nhằm tăng cường chuyên môn hóa, bảo đảm tính thống nhất trong xét xử và từng bước phát triển năng lực chuyên sâu.

Bên cạnh đó, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 đã đề cập đến nhiều vấn đề mới, trong đó có hoạt động sáng tạo với sự hỗ trợ của AI, dữ liệu phục vụ huấn luyện AI, sở hữu trí tuệ với tư cách là tài sản thương mại và trách nhiệm pháp lý trong môi trường số. Những thay đổi này cho thấy yêu cầu xây dựng cơ chế xét xử chuyên sâu, đồng bộ, phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo.

Giám đốc Viện Tư pháp WIPO nhấn mạnh, để xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, bên cạnh ý tưởng sáng tạo, hệ thống pháp luật hoàn thiện và cơ chế đăng ký quyền sở hữu trí tuệ hiệu quả, yếu tố niềm tin có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Các nhà sáng tạo, tác giả, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần tin tưởng rằng quyền sở hữu trí tuệ được giải thích, áp dụng rõ ràng; tranh chấp được giải quyết công bằng, trong thời hạn hợp lý; các biện pháp khắc phục được thực hiện hiệu quả và tương xứng. Đồng thời, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cần bảo đảm sự hài hòa với cạnh tranh lành mạnh, khả năng tiếp cận tri thức và lợi ích chung của xã hội.

Toàn cảnh Hội thảo

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về những phát triển pháp lý gần đây trong xét xử tranh chấp sở hữu trí tuệ tại Việt Nam; ứng dụng AI trong hoạt động sáng tạo và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; trách nhiệm của các nền tảng trực tuyến và bên trung gian đối với hành vi xâm phạm quyền trên không gian mạng.

Các chuyên đề được đưa ra thảo luận gồm: Trí tuệ nhân tạo và sở hữu trí tuệ; xét xử tranh chấp về kiểu dáng công nghiệp; các nền tảng trực tuyến và trách nhiệm của bên trung gian; phương pháp tính toán mức bồi thường thiệt hại; mô hình Tòa chuyên trách về sở hữu trí tuệ.

Thông qua các nội dung trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm xét xử từ Thẩm phán, chuyên gia Việt Nam, Australia và Trung Quốc, Hội thảo hướng tới nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, tìm kiếm giải pháp phù hợp với điều kiện của mỗi quốc gia, đồng thời bảo đảm nguyên tắc tôn trọng pháp luật và độc lập tư pháp.

HOÀNG HIỆP