Thẩm phán Trần Thị Khanh: Tận tâm với nghề, trách nhiệm trước Nhân dân

Thẩm phán Trần Thị Khanh tại phòng làm việc.

Bản lĩnh phía sau vẻ dịu dàng của người nữ Thẩm phán

Nhân dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, hình ảnh những nữ Thẩm phán bản lĩnh, tận tâm với nghề càng trở nên đáng trân trọng. Phía sau chiếc áo choàng xét xử trang nghiêm là những trách nhiệm, áp lực và trăn trở thầm lặng. Thẩm phán Trần Thị Khanh (sinh năm 1979), công tác tại Tòa án nhân dân khu vực 4 - Ninh Bình là một trong những gương mặt tiêu biểu ấy.

Ngày 24/7/2026, Thẩm phán Trần Thị Khanh vinh dự là một trong 30 cá nhân thuộc hệ thống Tòa án nhân dân được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen theo Quyết định số 1390/QĐ-TTg vì những thành tích xuất sắc trong công tác, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phía sau phần thưởng cao quý ấy là hành trình nhiều năm miệt mài với nghề, không ngừng học hỏi, rèn luyện bản lĩnh và nâng cao trình độ chuyên môn.

Tốt nghiệp chuyên ngành Luật kinh tế, bà Khanh từng đảm nhiệm nhiều vị trí trước khi được bổ nhiệm Thẩm phán vào tháng 6/2019. Giai đoạn 2017 - 2019, trên cương vị Thư ký Tòa án, Phó Chánh Văn phòng, Tổ trưởng Bộ phận hành chính tư pháp, bà vừa tham gia xây dựng hồ sơ, hỗ trợ giải quyết án, vừa phụ trách tiếp công dân, thụ lý hồ sơ và tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Trong thời gian này, bà đã tham gia giúp việc giải quyết 286 vụ án; Cùng bộ phận hành chính tư pháp tiếp trên 750 lượt công dân mỗi năm. Những công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì và thường xuyên tiếp xúc với các mâu thuẫn trong đời sống đã giúp bà tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, thấu hiểu hơn tâm tư, nguyện vọng của người dân.

Từ tháng 6/2019, khi được bổ nhiệm Thẩm phán sơ cấp (nay là Thẩm phán bậc 1) và công tác tại Tòa án nhân dân huyện Kim Sơn (cũ) nay là Tòa án nhân dân khu vực 4 - Ninh Bình, trách nhiệm trên vai bà càng lớn hơn. Bởi mỗi quyết định của người Thẩm phán không chỉ đòi hỏi sự chính xác trong áp dụng pháp luật mà còn tác động trực tiếp đến quyền lợi, danh dự, tài sản, thậm chí số phận của mỗi con người.

Chia sẻ về quan điểm nghề nghiệp, bà Khanh bộc bạch: “Làm việc phải có tâm và phải có trình độ, làm đúng, làm đủ, đồng thời phải thật sự công bằng, công tâm và bản lĩnh vững vàng trước mỗi vụ việc”.

Theo nữ Thẩm phán, kiến thức pháp luật là nền tảng nhưng để làm tốt công tác xét xử còn cần sự tận tâm, trách nhiệm và bản lĩnh. Bà tâm sự: “Nghề Thẩm phán tạo cho mình thành một người chịu khó, chăm chỉ, tỉ mỉ, cẩn trọng và đặc biệt là sự kiên nhẫn, kiên trì, khả năng chịu đựng tốt”.

Với bà, mỗi vụ án là một hoàn cảnh, mỗi đương sự có tâm tư và cách ứng xử khác nhau. Có những trường hợp người Thẩm phán phải đối diện với sự thiếu hợp tác, những lời lẽ gay gắt, thậm chí xúc phạm. Nhưng dù trong hoàn cảnh nào, sự bình tĩnh, khách quan và thượng tôn pháp luật vẫn là nguyên tắc không thể thay đổi.

Những khoảnh khắc đời thường của nữ Thẩm phán.

Những phiên tòa không dễ quên và sự công tâm trước mỗi số phận

Trong hành trình làm nghề, có những vụ án không quá phức tạp về đường lối giải quyết nhưng lại để lại nhiều trăn trở. Với bà Khanh, một trong những vụ việc đáng nhớ là tranh chấp đất nông nghiệp giữa những người có quan hệ anh em ruột tại huyện Kim Sơn trước đây.

Theo hồ sơ, tranh chấp phát sinh khi một bên yêu cầu nhận lại diện tích đất nông nghiệp đã giao cho người thân canh tác trong thời gian dài. Do không thể tự giải quyết mâu thuẫn, việc hòa giải tại địa phương không thành, các bên phải đưa nhau ra Tòa án.

Nhắc lại vụ việc, bà Khanh chia sẻ: “Vụ án không phức tạp về đường lối giải quyết nhưng lại rất phức tạp về đương sự”.

Trong quá trình giải quyết, bà nhiều lần phải đối diện với thái độ thiếu hợp tác, bị chửi bới, xúc phạm, quay phim và phát trực tiếp lên mạng xã hội. Thậm chí, đương sự còn công khai chất vấn về trình độ, tư cách nghề nghiệp của người Thẩm phán đang thực hiện nhiệm vụ.

“Có những lần xuống làm việc, tôi bị đương sự chửi bới, xúc phạm, quay phim, livestream. Thậm chí họ còn chất vấn trường lớp nào, cơ quan nào cấp bằng Thẩm phán cho tôi để tôi đi lấy đất của dân”, bà Khanh nhớ lại.

Những tình huống ấy không chỉ tạo áp lực tâm lý mà còn thử thách bản lĩnh nghề nghiệp. Tuy nhiên, thay vì phản ứng theo cảm xúc, bà lựa chọn sự bình tĩnh, kiên nhẫn giải thích và thực hiện đầy đủ các thủ tục tố tụng, bảo đảm vụ án được giải quyết khách quan, đúng pháp luật.

Làm việc với đương sự và thẩm định thực địa trong quá trình giải quyết vụ việc.

Biến cố bất ngờ xảy ra khi nguyên đơn đột ngột qua đời trong thời gian vụ án đang được giải quyết, khiến phiên tòa phải hoãn. Việc giải quyết sau đó tiếp tục với những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn.

Ngày 20/5/2025, vụ án được xét xử sơ thẩm tại Tòa án nhân dân huyện Kim Sơn, do Thẩm phán Trần Thị Khanh làm Chủ tọa phiên tòa.

Nhìn lại vụ việc, bà Khanh thừa nhận đây là một trải nghiệm thực sự ám ảnh. Bởi đằng sau tranh chấp quyền sử dụng đất không chỉ là giấy tờ, chứng cứ mà còn là tình cảm anh em ruột thịt bị rạn nứt, những mâu thuẫn kéo dài và sự mất mát không thể bù đắp.

Từ câu chuyện ấy, nữ Thẩm phán càng thấm thía rằng sự công tâm phải luôn đi cùng bản lĩnh và lòng kiên nhẫn. Người Thẩm phán không thể để những lời xúc phạm hay áp lực bên ngoài chi phối quá trình đánh giá chứng cứ, áp dụng pháp luật và đưa ra phán quyết.

Nếu vụ tranh chấp đất đai là bài học về bản lĩnh nghề nghiệp thì những phiên tòa xét xử người trẻ tuổi lại khiến bà Khanh trăn trở về trách nhiệm giáo dục, phòng ngừa vi phạm pháp luật.

Thẩm phán Trần Thị Khanh thực hiện nhiệm vụ Chủ tọa tại phiên tòa.

Ngày 23/9/2026, bà Khanh làm Chủ tọa phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự về tội gây rối trật tự công cộng, liên quan đến nhóm thanh niên tụ tập, sử dụng hung khí nguy hiểm, gây mất an ninh, trật tự.

Điều đáng suy ngẫm là nhiều người liên quan còn rất trẻ, một số chưa đủ 18 tuổi khi thực hiện hành vi. Chỉ vì những mâu thuẫn, sự bồng bột và tâm lý muốn thể hiện bản thân, các em đã có những hành động nguy hiểm, dẫn đến hậu quả pháp lý đáng tiếc.

Nói về những phiên tòa như vậy, bà Khanh trăn trở: “Có những phiên tòa xét xử các cháu mới 16 - 18 tuổi nhưng đã mang hung khí nguy hiểm để lạng lách, đánh võng, vừa đi xe vừa múa kiếm. Khi được hỏi, các cháu trả lời rất hồn nhiên rằng kiếm mua trên mạng xã hội rất nhiều, mang ra đường để thể hiện sự oai phong với bạn bè”.

Theo bà, điều đáng tiếc là nhiều người trẻ chưa nhận thức đầy đủ về tính nguy hiểm của hành vi cũng như hậu quả pháp lý có thể xảy ra.

“Thật tiếc khi các cháu phạm tội lúc chưa đủ 18 tuổi, một phần do thiếu hiểu biết pháp luật, trong khi việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật ở học đường chưa thực sự đầy đủ và thường xuyên”, bà Khanh chia sẻ.

Từ thực tiễn xét xử, bà cho rằng việc giáo dục pháp luật cho thanh, thiếu niên cần được quan tâm hơn nữa, nhất là các quy định liên quan đến gây rối trật tự công cộng, sử dụng hung khí, bạo lực và những nguy cơ từ mạng xã hội.

Với bà, xét xử phải nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; Đồng thời xem xét đầy đủ nhân thân, độ tuổi, mức độ nhận thức và các tình tiết liên quan. Đặc biệt, đối với người chưa thành niên phạm tội, việc giáo dục, giúp các em nhận ra sai lầm và có cơ hội sửa chữa luôn cần được chú trọng theo quy định pháp luật.

Những câu chuyện ấy cho thấy phía sau chiếc áo choàng xét xử không chỉ là trách nhiệm thực thi pháp luật mà còn là những trăn trở rất đời thường. Người Thẩm phán phải nghiêm khắc trước hành vi vi phạm nhưng cũng cần sự thấu hiểu để mỗi bản án phát huy ý nghĩa giáo dục, phòng ngừa và bảo vệ công lý.

Chánh án Phạm Thị Bích Hồng (đứng thứ 3 từ trái sang), thẩm phán Trần Thị Khanh (đứng thứ 2 từ trái sang) cùng các nữ thẩm phán Tòa khu vực 4 - Ninh Bình.

Dấu ấn thành tích và vẻ đẹp của sự tận tâm với nghề

Không chỉ được ghi nhận bởi tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy, Thẩm phán Trần Thị Khanh còn đạt nhiều kết quả nổi bật trong công tác chuyên môn.

Theo Báo cáo thành tích đề nghị tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ lập ngày 10/3/2026, từ khi được bổ nhiệm Thẩm phán, bà đã trực tiếp giải quyết, xét xử 787/824 vụ án, đạt tỷ lệ 96%. Trong đó, án hình sự giải quyết 210/212 vụ với 268 bị cáo, đạt 99%; án dân sự giải quyết 125/139 vụ, việc, đạt 90%; án hôn nhân và gia đình giải quyết 452/473 vụ, việc, đạt 96%.

Đặc biệt, trong thời kỳ báo cáo, không có vụ án nào bị hủy hoặc cải sửa do lỗi chủ quan của Thẩm phán. Kết quả này thể hiện sự nghiêm túc, thận trọng trong nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ và áp dụng pháp luật.

Bên cạnh công tác xét xử, bà Khanh luôn chú trọng hòa giải, đối thoại, nhất là các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, tranh chấp quyền sử dụng đất. Trong thời kỳ báo cáo, bà đã hòa giải, đối thoại thành 345/707 vụ, việc, đạt tỷ lệ 48,9%; riêng hòa giải, đối thoại theo Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án đạt 88/95 vụ, việc, tương đương 93%.

Theo nữ Thẩm phán, hòa giải không đơn thuần là thủ tục pháp lý mà còn là cơ hội để các bên đương sự thấu hiểu, chia sẻ và tìm được tiếng nói chung. Muốn hòa giải thành công, người Thẩm phán phải nắm vững pháp luật, hiểu bản chất tranh chấp, đồng thời biết lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của các bên.

Bà Khanh đặc biệt coi trọng vai trò của chứng cứ và kỹ năng hòa giải, bởi theo bà, “có chứng cứ mới có được đường lối, và có chứng cứ mới dám đưa ra quan điểm để hòa giải”.

Từ thực tiễn công tác, bà đã nghiên cứu, xây dựng ba sáng kiến chuyên môn được Hội đồng Khoa học - Sáng kiến Tòa án nhân dân tỉnh công nhận trong các năm 2021, 2022 và 2023, tập trung vào nâng cao chất lượng giải quyết tranh chấp đất đai và kỹ năng hòa giải tại Tòa án.

Đáng chú ý, năm 2022, thông qua vận dụng các giải pháp nâng cao kỹ năng thu thập chứng cứ và hòa giải, bà đã hòa giải thành ba vụ án tranh chấp mốc giới đất đai, trong đó có những mâu thuẫn kéo dài nhiều năm. Kết quả góp phần giảm thời gian, chi phí tố tụng và giữ gìn quan hệ trong cộng đồng.

Trong tiến trình cải cách tư pháp, chuyển đổi số, bà Khanh cũng chủ động đổi mới phương pháp làm việc. Bà đã tổ chức 15 phiên tòa rút kinh nghiệm, phối hợp tổ chức 6 phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm; Thực hiện công khai đầy đủ 735/735 bản án, quyết định thuộc diện phải công khai và tích cực tham gia sử dụng phần mềm Trợ lý ảo Tòa án.

Với những nỗ lực bền bỉ, bà nhiều năm đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở, hai lần được tặng Bằng khen của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao vào các năm 2017 và 2021. Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2026 tiếp tục ghi dấu chặng đường đáng tự hào trong sự nghiệp của nữ Thẩm phán.

Tại Tòa án nhân dân khu vực 4 - Ninh Bình, nơi bà Khanh công tác, người đứng đầu đơn vị cũng là một phụ nữ - Chánh án Phạm Thị Bích Hồng. Sự hiện diện của những nữ cán bộ ở các vị trí lãnh đạo, xét xử góp phần khẳng định vai trò, năng lực và bản lĩnh của phụ nữ trong hoạt động tư pháp. Dù đảm nhiệm những vị trí khác nhau, họ đều chung trách nhiệm xây dựng đội ngũ cán bộ Tòa án chuyên nghiệp, liêm chính, tận tụy, phục vụ Nhân dân.

Hoạt động chuyên môn của tập thể Tòa án nhân dân khu vực 4 - Ninh Bình.

Ngoài công tác chuyên môn, bà Khanh còn tích cực tham gia các hoạt động nhân đạo, từ thiện, ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai, đóng góp các quỹ nghĩa tình và hiến máu nhân đạo. Những việc làm ấy góp phần khắc họa hình ảnh người nữ Thẩm phán không chỉ trách nhiệm trong công việc mà còn giàu tinh thần sẻ chia với cộng đồng.

Nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, câu chuyện về Thẩm phán Trần Thị Khanh mang đến hình ảnh đẹp về người phụ nữ trong ngành Tòa án: Dịu dàng trong ứng xử nhưng bản lĩnh trước khó khăn; Biết lắng nghe, thấu hiểu nhưng kiên định với nguyên tắc pháp luật; Tận tâm với công việc và luôn ý thức trách nhiệm trước Nhân dân.

Nữ cán bộ Tòa án nhân dân khu vực 4 - Ninh Bình trong chương trình gặp mặt Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10.

Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ là phần thưởng cao quý, nhưng giá trị bền vững nhất đối với người Thẩm phán vẫn là những bản án, quyết định đúng pháp luật, những vụ việc được giải quyết khách quan, công bằng và niềm tin của người dân vào công lý.

Giữa những áp lực thầm lặng của nghề xét xử, Thẩm phán Trần Thị Khanh vẫn bền bỉ với con đường đã chọn, bằng trí tuệ, bản lĩnh và sự tận tâm. Chính những đóng góp ấy đã làm nên vẻ đẹp của người Thẩm phán tận tâm với nghề, trách nhiệm trước Nhân dân, góp phần tô thắm hình ảnh người phụ nữ ngành Tòa án nhân dân trong thời kỳ mới./.

Mai Ngọc