Từ 01/7/2026, nhiều thủ tục thi hành án dân sự sẽ thực hiện trên môi trường số

Nghị định gồm 5 chương, 116 điều, tập trung hướng dẫn các nội dung liên quan đến trình tự, thủ tục thi hành án dân sự; giải quyết khiếu nại, tố cáo; cơ chế bảo đảm kinh phí từ ngân sách nhà nước; trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan, tổ chức trong hoạt động thi hành án dân sự. Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung các quy định phục vụ chuyển đổi số trong lĩnh vực thi hành án dân sự.

Theo nghị định, các hoạt động trên môi trường số trong thi hành án dân sự sẽ được thực hiện thông qua nhiều nền tảng khác nhau như Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của Bộ Tư pháp, ứng dụng VNeID, cổng thông tin điện tử của cơ quan thi hành án dân sự cùng các phương tiện điện tử khác theo quy định pháp luật. Tùy tính chất công việc, cơ quan thi hành án dân sự có thể sử dụng một hoặc đồng thời nhiều phương thức điện tử để xử lý hồ sơ, trao đổi thông tin.

Đáng chú ý, Bộ Tư pháp được giao xây dựng, quản lý và vận hành nền tảng số thi hành án dân sự nhằm phục vụ hoạt động chuyên môn, theo dõi thi hành án hành chính và quản lý hoạt động của Thừa hành viên. Nền tảng này sẽ được triển khai thống nhất trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý và cơ quan thi hành án dân sự.

Nghị định cũng quy định việc giao, nhận bản án, quyết định được thực hiện trực tiếp, trên môi trường số hoặc thông qua dịch vụ bưu chính. Đối với trường hợp gửi điện tử, thời điểm cơ quan thi hành án dân sự được xác định đã nhận hồ sơ là khi hệ thống ghi nhận dữ liệu được tiếp nhận đầy đủ, hợp lệ theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.

Trong trường hợp giao nhận trực tiếp hoặc qua bưu chính, việc tiếp nhận phải được ký xác nhận trong sổ nhận bản án, quyết định. Cơ quan thi hành án dân sự có trách nhiệm kiểm tra, cập nhật thông tin vào sổ nhận bản án, quyết định; bao gồm thời gian nhận, hình thức nhận, thông tin bản án, quyết định và dữ liệu liên quan đến đương sự.

Đối với yêu cầu thi hành án dân sự, nghị định cho phép đương sự gửi yêu cầu trực tuyến qua các nền tảng điện tử hoặc nộp trực tiếp, gửi qua bưu chính. Trường hợp người dân trình bày bằng lời nói, cơ quan thi hành án dân sự phải lập biên bản ghi nhận nội dung yêu cầu và biên bản này được sử dụng thay cho đơn yêu cầu thi hành án.

Hồ sơ yêu cầu thi hành án phải thể hiện đầy đủ thông tin của người yêu cầu, người được thi hành án, người phải thi hành án; nội dung bản án, quyết định; nghĩa vụ yêu cầu thi hành; thông tin tài sản, điều kiện thi hành án cùng các tài liệu liên quan. Trường hợp người yêu cầu là người được thi hành án thì ghi rõ số tài khoản ngân hàng để nhận tiền (nếu có).

Ngoài ra, nghị định cũng quy định cụ thể cách xác định thời điểm yêu cầu thi hành án đối với từng phương thức nộp hồ sơ nhằm bảo đảm tính thống nhất trong quá trình giải quyết thủ tục: với hồ sơ gửi trực tuyến, ngày yêu cầu là ngày gửi thành công trên hệ thống điện tử; với hồ sơ nộp trực tiếp là ngày cơ quan thi hành án nhận đơn hoặc lập biên bản; còn với hồ sơ gửi qua bưu chính là ngày ghi trên dấu của doanh nghiệp bưu chính nơi gửi.

Cơ quan thi hành án dân sự chỉ tiếp nhận, vào sổ khi hồ sơ đầy đủ, hợp lệ; trường hợp hồ sơ còn thiếu hoặc chưa chính xác thì phải thông báo để người yêu cầu bổ sung trong thời hạn 1 ngày làm việc.

Một nội dung khác đáng chú ý là việc thông báo thi hành án sẽ được thực hiện thông qua ứng dụng VNeID. Theo quy định, thời điểm hệ thống xác nhận đã gửi thông báo được xem là thời điểm thông báo hợp lệ. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có trách nhiệm truy cập ứng dụng để theo dõi và thực hiện nghĩa vụ theo quy định pháp luật.

HOÀNG HIỆP

Nguồn ảnh: Internet.