Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm

Nghị quyết số 24-NQ/TW đánh giá, qua 5 năm thực hiện Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị, việc khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung đã đạt một số kết quả tích cực. Nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên được nâng lên; tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm từng bước trở thành động lực trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành.

Một số ngành, địa phương đã triển khai các mô hình thí điểm, cách làm sáng tạo, đột phá, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, vướng mắc từ cơ sở.

Tuy nhiên, nhận thức và trách nhiệm ở một số nơi chưa đồng đều; việc thể chế hóa, cụ thể hóa còn hình thức, thiếu đồng bộ. Cơ chế bảo vệ cán bộ chưa cụ thể, chưa tạo được đầy đủ niềm tin và động lực để cán bộ mạnh dạn đổi mới.

Nghị quyết chỉ rõ vẫn còn tình trạng cán bộ làm việc cầm chừng, e ngại rủi ro, sợ sai, đùn đẩy trách nhiệm, né tránh công việc, nhất là trong những lĩnh vực mới, khó, nhạy cảm, tiềm ẩn rủi ro cao như tài chính, tài sản công, đầu tư công, đấu thầu, đất đai, chuyển đổi số. Một bộ phận cán bộ còn vướng vào lợi ích cá nhân, lợi ích cục bộ.

Theo Bộ Chính trị, nguyên nhân chủ yếu là nhận thức chưa đầy đủ của một số cấp ủy, người đứng đầu, cán bộ, đảng viên; năng lực phát hiện, tham mưu, tổ chức thực hiện còn hạn chế. Cùng với đó, hệ thống pháp luật liên quan chưa đồng bộ, chưa tạo được cơ sở pháp lý đủ rõ để bảo vệ cán bộ; chưa có tiêu chí cụ thể phân định giữa sai sót khách quan trong quá trình thử nghiệm, đổi mới với vi phạm do chủ quan, cố ý, vụ lợi.

Trước yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, Nghị quyết xác định phát huy mạnh mẽ tinh thần tiên phong, gương mẫu, đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa quan trọng trong khơi thông nguồn lực và thúc đẩy phát triển.

Nghị quyết xác định việc phát huy tinh thần này phải đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự giám sát của Nhân dân; là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trước hết là cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu.

Bộ Chính trị khẳng định dấn thân, đổi mới, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung là phẩm chất cốt lõi, trách nhiệm chính trị và yêu cầu tự thân của cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. Việc đánh giá phải lấy kết quả, sản phẩm cụ thể, hiệu quả thực thi, khả năng tháo gỡ điểm nghẽn và mức độ hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Đồng thời, việc tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ phải gắn với hoàn thiện thể chế, phân cấp, phân quyền, quản trị rủi ro và trách nhiệm giải trình. Cán bộ có động cơ trong sáng, thực hiện đúng chủ trương, vì lợi ích chung phải được bảo vệ; rủi ro khách quan, sai sót trong quá trình đổi mới, thử nghiệm được xem xét miễn trừ, giảm nhẹ trách nhiệm trên cơ sở đánh giá đầy đủ bối cảnh thực tiễn và đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết.

Nghị quyết đồng thời yêu cầu phân định rõ giữa đổi mới và vi phạm, thực hiện cơ chế “giao quyền - giám sát thực thi - quản trị rủi ro - đánh giá bằng kết quả”; kiên quyết xử lý hành vi lợi dụng danh nghĩa đổi mới, sáng tạo để hợp thức hóa sai phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm.

Về mục tiêu, Nghị quyết hướng tới khơi dậy mạnh mẽ tinh thần tiên phong, gương mẫu, dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp có bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức, năng lực hành động.

Đồng thời, hoàn thiện thể chế, pháp luật đồng bộ, thống nhất, minh bạch, khả thi để phát hiện, khuyến khích, tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ dấn thân, đổi mới, sáng tạo; khắc phục tình trạng e ngại, sợ sai, làm việc cầm chừng, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Nghị quyết đặt mục tiêu thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực, quản trị rủi ro, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm và bảo vệ cán bộ đúng người, đúng việc, đúng bản chất.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Bộ Chính trị đề ra 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp:

Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, nhất là trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu.

Hai là, tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật và cơ chế đặc thù trọng dụng, bảo vệ cán bộ.

Ba là, đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền gắn với quản trị rủi ro công vụ từ sớm, từ xa trong triển khai các đề xuất đổi mới, sáng tạo.

Bốn là, thực hiện cơ chế bảo vệ bao trùm, xuyên suốt; minh bạch quy trình miễn, giảm trách nhiệm gắn với đổi mới công tác kiểm tra, giám sát.

Năm là, đột phá mạnh mẽ trong công tác cán bộ, lấy hiệu quả đổi mới, sáng tạo làm thước đo cốt lõi, tạo động lực, tôn vinh và trọng dụng cán bộ.

TOÀN VĂN NGHỊ QUYẾT SỐ 24-NQ/TW

HOÀNG HIỆP