Giải pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân bị mạo danh thành lập doanh nghiệp

Thời gian qua, lợi dụng kẽ hở của thủ tục hành chính trong thành lập doanh nghiệp, nhiều đối tượng đã sử dụng dữ liệu cá nhân, mạo danh giấy tờ tùy thân của cá nhân để đăng ký thành lập doanh nghiệp “ma” nhằm kinh doanh bất hợp pháp, mua bán hóa đơn khống, sau đó bỏ trốn để lại khoản nợ thuế lớn. Điều này dẫn đến nhiều hệ quả pháp lý nghiêm trọng là các cá nhân bị mạo danh (không hề biết việc mình đang tham gia quản lý doanh nghiệp) bị cơ quan chức năng áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế, buôn bán hóa đơn trái phép. Bài viết phân tích thực trạng này và đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trong nền kinh tế số.

Đặt vấn đề

Quyền tự do kinh doanh và quyền tự do đi lại là những quyền cơ bản của công dân được ghi nhận tại Hiến pháp năm 2013 (Điều 23 và Điều 33). Tuy nhiên, trước yêu cầu đơn giản hóa thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số, việc đăng ký thành lập doanh nghiệp theo cơ chế “tiền kiểm” đơn giản và chuyển mạnh sang “hậu kiểm” đã bộc lộ một số bất cập.

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và khuyến khích quyền tự do kinh doanh theo tinh thần Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Luật Doanh nghiệp năm 2025 đã đơn giản hóa thủ tục thành lập doanh nghiệp, chuyển đổi số mạnh mẽ phương thức quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Mặc dù mô hình này tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các chủ thể tham gia thị trường, song chính sự nới lỏng cơ chế kiểm soát ban đầu lại phát sinh những kẽ hở để một số đối tượng lợi dụng. Thực tiễn áp dụng pháp luật thời gian qua ghi nhận tình trạng gia tăng các vụ việc chiếm đoạt, giả mạo giấy tờ tùy thân của công dân để đăng ký thành lập doanh nghiệp nhằm mục đích trục lợi bất chính, mua bán trái phép hóa đơn hoặc trốn thuế.

Thực trạng này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước, mà còn đe dọa nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của những cá nhân bị mạo danh. Do các quy định hiện hành về quản lý thuế gắn liền yêu cầu hoàn thành nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp với người đại diện theo pháp luật trên tờ khai theo quy định, cá nhân bị mạo danh trở thành đối tượng chịu các biện pháp cưỡng chế hành chính, tiêu biểu là biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Việc một công dân bị hạn chế quyền tự do đi lại và gánh chịu các rủi ro pháp lý bất lợi mà không hề có sự bày tỏ ý chí hay tham gia vào hoạt động quản lý doanh nghiệp đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xem xét lại tính tương thích của các quy phạm pháp luật điều chỉnh, đồng thời xây dựng cơ chế bảo vệ hữu hiệu quyền lợi của người dân.

1. Thực trạng pháp luật về thành lập doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay

- Cơ chế tự kê khai và giới hạn của việc kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ

Theo quy định tại các điều 19, 20, 21, 22 Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và Điều 31 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về đăng ký doanh nghiệp (được sửa đổi bởi Nghị định số 296/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026) hồ sơ thành lập doanh nghiệp được gửi trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Trách nhiệm về tính trung thực của thông tin trước hết thuộc về người thành lập doanh nghiệp hoặc người thực hiện thủ tục. Cơ quan đăng ký kinh doanh kiểm tra hồ sơ theo quy định, nhưng không mặc nhiên tiến hành điều tra để xác định toàn bộ quan hệ thực tế giữa các cá nhân được ghi tên trong hồ sơ.

Cơ chế này giúp tránh việc thủ tục đăng ký trở thành một quy trình thẩm định kéo dài, gây cản trở quyền tự do kinh doanh. Tuy nhiên, khi hồ sơ có thông tin giả mạo nhưng đáp ứng các yêu cầu hình thức hoặc được xác thực theo phương thức định danh bị lợi dụng, việc kiểm tra tính hợp lệ có thể không phát hiện được sự không thống nhất giữa người đứng tên và người thực sự thực hiện thủ tục.

- Quy định xử lý hồ sơ giả mạo và những khó khăn trong thực hiện

Tại Điều 68 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP quy định việc xác định nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo. Theo quy định này, tổ chức, cá nhân liên quan có thể đề nghị cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh xử lý khi có căn cứ xác định nội dung kê khai giả mạo. Những tài liệu được quy định làm căn cứ bao gồm văn bản trả lời của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc văn bản do cơ quan đó cấp bị giả mạo hoặc văn bản trả lời của Cơ quan công an về việc nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo.

Khoản 3 Điều 68 còn quy định cơ chế cơ quan đăng ký kinh doanh gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để xác định nội dung kê khai có giả mạo hay không; cơ quan được yêu cầu có trách nhiệm trả lời bằng văn bản trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được đề nghị theo quy định.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để xử lý hồ sơ không trung thực. Tuy nhiên, từ góc độ bảo vệ người bị mạo danh, quy trình này đặt ra một vấn đề thực tiễn: cá nhân có thể cần sự xác minh của cơ quan có thẩm quyền để chứng minh hồ sơ giả mạo, trong khi việc có được kết quả xác minh lại là điều kiện để cơ quan đăng ký kinh doanh thực hiện thủ tục xử lý tương ứng.

Nếu cá nhân chưa biết doanh nghiệp nào đã sử dụng thông tin của mình, chưa tiếp cận được hồ sơ đăng ký hoặc không biết cần liên hệ cơ quan nào để xác minh, việc thực hiện quyền có thể gặp khó khăn. Thời gian thu thập chứng cứ và chuyển thông tin giữa các cơ quan cũng có thể kéo dài, đặc biệt khi hồ sơ đã được sử dụng làm căn cứ hình thành các quan hệ pháp lý khác.

Vì vậy, bên cạnh việc duy trì quy định về xác định hồ sơ giả mạo, cần làm rõ trách nhiệm tiếp nhận phản ánh, hướng dẫn cá nhân, chuyển thông tin và thông báo kết quả. Đồng thời, cần có cơ chế phối hợp để việc xác minh hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được kết nối với việc rà soát các hệ quả pháp lý đã phát sinh trong lĩnh vực thuế và xuất nhập cảnh.

2. Một số vướng mắc, bất cập trong cơ chế bảo vệ cá nhân bị mạo danh

Một là, thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp dẫn đến nguy cơ giả mạo người khác để thành lập doanh nghiệp khi nộp hồ sơ trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp

Nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định của pháp luật hiện hành cho phép các doanh nghiệp tự kê khai và tự chịu trách nhiệm về tính pháp lý của hồ sơ thành lập doanh nghiệp. Trường hợp hồ sơ đủ điều kiện cấp đăng ký doanh nghiệp, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh thực hiện cấp đăng ký doanh nghiệp và thông báo cho doanh nghiệp về việc cấp đăng ký doanh nghiệp1. Quy định này dẫn đến một số nguy cơ như: thông tin cá nhân bị thu thập và sử dụng trái phép; chữ ký hoặc tài liệu ủy quyền bị làm giả; tài khoản điện tử bị người khác kiểm soát; hoặc cá nhân bị ghi tên làm người đại diện theo pháp luật mà không biết và không đồng ý. Đây là các tình huống có tính chất khác nhau, do đó cần được xác minh bằng chứng cứ cụ thể thay vì mặc nhiên kết luận rằng mọi hồ sơ đăng ký điện tử đều có rủi ro cao.

Đối với cơ quan đăng ký kinh doanh, yêu cầu đặt ra là xác định rõ giới hạn giữa kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và xác minh khi có dấu hiệu giả mạo. Không thể yêu cầu cơ quan đăng ký điều tra toàn diện tất cả hồ sơ ngay từ đầu, nhưng cũng không nên duy trì cách tiếp cận chỉ dựa vào hình thức khi đã xuất hiện thông tin đáng tin cậy cho thấy hồ sơ có thể không phản ánh ý chí của người được ghi tên.

Do đó, hướng hoàn thiện phù hợp là duy trì thủ tục đơn giản đối với hồ sơ thông thường, đồng thời thiết lập cơ chế xác minh tăng cường đối với hồ sơ có dấu hiệu bất thường hoặc khi có khiếu nại kèm tài liệu ban đầu về hành vi mạo danh.

Hai là, người bị mạo danh thành lập doanh nghiệp đối mặt với nhiều trách nhiệm pháp lý không phải do mình thực hiện

Khi doanh nghiệp được thành lập bằng hồ sơ có thông tin cá nhân bị mạo danh, các dữ liệu về người đại diện theo pháp luật có thể được sử dụng trong hoạt động quản lý thuế và các thủ tục hành chính liên quan. Nếu doanh nghiệp không kê khai, không nộp thuế hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, cơ quan thuế có thể áp dụng các biện pháp quản lý và cưỡng chế theo điều kiện luật định. Nghị định số 49/2025/NĐ-CP ngày 28/02/2025 quy định ngưỡng áp dụng tạm hoãn xuất cảnh đối với các nhóm chủ thể có nghĩa vụ thuế, trong đó có trường hợp người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thuộc diện luật định2. Mặt khác, việc có đơn phản ánh bị mạo danh không tự động làm mất hiệu lực của khoản nợ thuế hoặc quyết định hành chính liên quan. Cơ quan có thẩm quyền cần xác minh và quyết định theo đúng trình tự pháp luật[3]. Việc xác minh cá nhân bị mạo danh trên thực tế phải do nhiều cơ quan thẩm định, thời gian kéo dài: cơ quan quản lý doanh nghiệp tra soát lại hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp; cơ quan quản lý thuế đối chiếu với các dữ liệu của doanh nghiệp, cơ quan Công an xác nhận về dữ liệu cá nhân của người bị mạo danh... Sau khi có kết quả chính xác thì cơ quan thuế có văn bản gửi cơ quan quản lý xuất, nhập cảnh hủy quyết định tạm hoãn xuất cảnh. Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh thực hiện việc hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh trong vòng 24 giờ kể từ thời điểm nhận được thông báo của cơ quan quản lý thuế. Có thể thấy thủ tục và thời gian kéo dài ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của công dân.

Ngoài ra, một số trường hợp cá nhân bị đối tượng mạo danh thành lập doanh nghiệp sau đó thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật hình sự như: mua bán hóa đơn, buôn lậu, trốn thuế, lừa đảo... Do đó, cá nhân bị mạo danh có thể phải đối mặt với nguy cơ bị khởi tố hình sự nếu không chứng minh việc mình bị đối tượng khác lợi dụng thông tin dữ liệu cá nhân thành lập doanh nghiệp.

Ba là, chưa có quy định về trách nhiệm định danh điện tử đối với hồ sơ của doanh nghiệp đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động

Về hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp, tại khoản 1 Điều 11 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP quy định: “Trường hợp đã có số định danh cá nhân, người thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp kê khai các thông tin về họ, chữ đệm và tên, ngày, tháng, năm sinh, số định danh cá nhân, giới tính của mình và của cá nhân có yêu cầu kê khai thông tin cá nhân trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp”. Tại Điều 2 Nghị định số 296/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026 (sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 12 của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP) quy định trách nhiệm xác thực điện tử với hồ sơ: “Người ủy quyền và người được ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực và chính xác của việc ủy quyền. Người ủy quyền và người được ủy quyền phải xác thực điện tử để được cấp đăng ký doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp”. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng mạo danh dữ liệu người khác để thành lập doanh nghiệp. Tuy nhiên, Nghị định số 296/2026/NĐ-CP không quy định về trách nhiệm xác thực điện tử đối với các doanh nghiệp đã được cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp và đang hoạt động. Vì vậy, chưa khắc phục được tình trạng rất nhiều cá nhân bị mạo danh thành lập doanh nghiệp thời gian qua. Do đó, các cơ quan có thẩm quyền chưa thể ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật của các doanh nghiệp mạo danh (trốn thuế, mua bán hóa đơn VAT, lừa đảo chiếm đoạt tài sản...).

Bốn là, khó khăn trong việc chứng minh hành vi mạo danh

Trong nhiều trường hợp, người bị mạo danh phải chứng minh mình không trực tiếp thành lập doanh nghiệp, không ký hồ sơ hoặc không ủy quyền cho người khác. Đây là yêu cầu khó khăn vì các chứng cứ quan trọng có thể nằm trong hệ thống dữ liệu của cơ quan nhà nước, tổ chức cung cấp dịch vụ xác thực điện tử hoặc chủ thể lưu giữ tài liệu liên quan. Tại khoản 1 Điều 68 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP quy định: “Trường hợp có căn cứ xác định nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là giả mạo thì tổ chức, cá nhân liên quan gửi văn bản đến Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh để đề nghị thu hồi theo quy định”. Đối với trường hợp cá nhân bị mạo danh thành lập doanh nghiệp bị tạm hoãn xuất cảnh thì việc chứng minh còn phức tạp hơn. Trước hết, cá nhân đó phải chứng minh bị mạo danh, sau đó, phải giải trình về số thuế còn nợ không phải do mình thực hiện. Sau thời gian xác minh cơ quan quản lý doanh nghiệp xác nhận bị giả mạo sẽ thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (theo Điều 68). Nhưng đối với nghĩa vụ nộp thuế thì đòi hỏi phải mất nhiều thời gian để truy xuất hóa đơn, làm rõ nghĩa vụ nộp thuế. Bên cạnh đó, cá nhân bị giả mạo lập doanh nghiệp còn phải đến cơ quan Công an đề nghị xử lý người giả mạo.    

Nếu không được hướng dẫn cụ thể, cá nhân có thể không biết cần yêu cầu cung cấp tài liệu nào, cơ quan nào có thẩm quyền xác minh hoặc làm thế nào để bảo toàn chứng cứ điện tử. Việc phải tự liên hệ nhiều cơ quan còn làm tăng chi phí, thời gian và nguy cơ bỏ lỡ cơ hội khắc phục hậu quả kịp thời.

Bởi vậy, cần nâng cao trách nhiệm hướng dẫn và hỗ trợ xác minh của cơ quan tiếp nhận phản ánh, đồng thời bảo đảm cơ chế phối hợp thu thập dữ liệu hợp pháp giữa các cơ quan có thẩm quyền.

3. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật ngăn chặn thực trạng cá nhân bị mạo danh thành lập doanh nghiệp

Thứ nhất, sửa đổi Nghị định số 296/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026 của Chính phủ theo hướng bổ sung trách nhiệm xác thực điện tử đối với tất cả các hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp trước ngày Nghị định 296/2026/NĐ-CP có hiệu lực (ngày 23/7/2026). Quy định này nhằm kịp thời phát hiện các doanh nghiệp đã bị giả mạo, kịp thời ngăn chặn các doanh nghiệp giả mạo tiếp tục thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các cá nhân bị mạo danh. Đồng thời, quy định về trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong việc xử lý những vi phạm của doanh nghiệp mạo danh như: cơ quan quản lý doanh nghiệp thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, cơ quan thuế hủy nghĩa vụ nộp thuế của người bị mạo danh, cơ quan Công an hủy các quyết định tạm hoãn xuất cảnh.  

Thứ hai, hoàn thiện quy trình xử lý hồ sơ có dấu hiệu giả mạo

Cần ban hành thông tư hướng dẫn thực hiện việc thực hiện Điều 68 và Điều 69 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP theo hướng xác định cơ quan đầu mối tiếp nhận thông tin và theo dõi tiến độ giải quyết là cơ quan quản lý đăng ký doanh nghiệp. Cá nhân phải được thông báo về tình trạng xử lý, yêu cầu bổ sung tài liệu và kết quả giải quyết theo quy định. Việc chuyển hồ sơ giữa các cơ quan cần được thực hiện chủ động, hạn chế tình trạng người dân phải tự mang cùng một tài liệu đến nhiều nơi. Cơ quan tiếp nhận cần hướng dẫn rõ tài liệu cần thiết, cơ quan có thẩm quyền xác minh và trình tự xử lý. Khi cá nhân chưa có đủ tài liệu do những chứng cứ quan trọng nằm trong hệ thống quản lý nhà nước, cần có cơ chế phối hợp để xác minh theo thẩm quyền, tránh đặt toàn bộ gánh nặng thu thập chứng cứ lên người bị mạo danh.

Đồng thời, thông tư hướng dẫn cần phân biệt rõ thời gian xác minh hành vi giả mạo với thời gian xử lý các hệ quả pháp lý khác. Khi đã có kết quả xác minh, cơ quan có thẩm quyền cần kịp thời chuyển thông tin để rà soát tư cách đại diện, nghĩa vụ thuế và biện pháp hạn chế quyền có liên quan.

Ba là, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý đăng ký doanh nghiệp, cơ quan thuế trong cung cấp thông tin, xác minh, giải quyết yêu cầu của công dân

Cá nhân cần được tiếp cận những thông tin cần thiết để hiểu rõ căn cứ ghi nhận mình là người đại diện theo pháp luật, tình trạng nghĩa vụ thuế có liên quan và cơ sở áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, trong phạm vi pháp luật cho phép. Cơ quan có thẩm quyền cần hướng dẫn rõ quyền khiếu nại, khởi kiện, cơ quan giải quyết, thời hạn và tài liệu cần thiết. Khi không chấp nhận yêu cầu điều chỉnh thông tin hoặc không chấp nhận đề nghị rà soát, cơ quan xử lý cần nêu rõ căn cứ pháp luật và lý do theo quy định, tạo điều kiện để cá nhân thực hiện quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp.

Đặc biệt, cần bảo đảm cá nhân có khả năng yêu cầu kiểm tra dữ liệu định danh, hồ sơ điện tử, chữ ký hoặc tài liệu ủy quyền được sử dụng trong quá trình đăng ký doanh nghiệp. Việc tiếp cận tài liệu phải được tổ chức theo đúng quy định về bảo mật và bảo vệ quyền của những người có liên quan.

Bốn là, tăng cường xử lý nghiêm khắc với các đối tượng mạo danh cá nhân để vi phạm pháp luật

Hiện nay hành vi sử dụng trái phép thông tin người khác để thành lập doanh nghiệp sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng[4]. Bên cạnh đó, người có hành vi thu thập, xử lý và sử dụng thông tin của cá nhân khác khi chưa được đồng ý thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng[5]. Tuy nhiên, việc xử phạt hành chính đối với hành vi giả mạo thông tin cá nhân thành lập doanh nghiệp chưa đủ sức răn đe, dẫn đến tình trạng nhiều đối tượng vẫn tiếp tục thực hiện hành vi này. Vì vậy, trong thời gian tới, Tòa án nhân dân tối cao ban hành Nghị quyết hướng dẫn cụ thể hoặc án lệ về xử lý hình sự hành vi này về Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông (Điều 288 Bộ luật Hình sự hiện hành) nhằm áp dụng thống nhất và đảm bảo tính răn đe.

Năm là, tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân và giám sát thực thi

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 do Quốc hội ban hành có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và Nghị định số 356/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ tạo cơ sở pháp lý quan trọng để tăng cường bảo vệ thông tin cá nhân trong hoạt động xử lý dữ liệu. Việc áp dụng pháp luật này trong lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp cần được gắn với yêu cầu kiểm soát truy cập, bảo đảm an toàn thông tin, xác định trách nhiệm của chủ thể xử lý dữ liệu và xử lý việc sử dụng thông tin trái phép.

Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế thống kê các vụ việc có dấu hiệu mạo danh trong đăng ký doanh nghiệp, số trường hợp khiếu nại về tư cách người đại diện, thời gian xác minh, kết quả điều chỉnh dữ liệu và kết quả xử lý những hệ quả về thuế, xuất cảnh. Số liệu cần được công bố phù hợp với quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, qua đó tạo cơ sở đánh giá hiệu quả của chính sách và xác định những khâu còn bất cập.

Kết luận

Đơn giản hóa thủ tục đăng ký doanh nghiệp là xu hướng cần thiết để bảo đảm quyền tự do kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, việc giảm giấy tờ, chuyển sang đăng ký điện tử và tăng cường tự kê khai phải đi đôi với cơ chế xác thực danh tính đáng tin cậy, khả năng phát hiện hồ sơ giả mạo và quy trình khắc phục hậu quả hiệu quả. Thực trạng pháp luật cho thấy Việt Nam đã có các quy định về trách nhiệm kê khai, đăng ký doanh nghiệp qua mạng và xử lý hồ sơ có nội dung giả mạo. Tuy nhiên, thách thức đặt ra là bảo đảm việc xác minh không dừng ở khâu đăng ký doanh nghiệp mà được kết nối với quá trình quản lý thuế và áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Khi tư cách đại diện được hình thành từ hành vi mạo danh, cá nhân cần được tiếp cận cơ chế xác minh và khôi phục quyền lợi kịp thời, trên cơ sở quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Vì vậy, bên cạnh việc duy trì thủ tục đơn giản đối với hồ sơ thông thường, cần tăng cường xác minh theo mức độ rủi ro, hoàn thiện cơ chế xử lý hồ sơ giả mạo, thiết lập phối hợp liên cơ quan và bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, khiếu nại, cải chính dữ liệu, yêu cầu bồi thường. Cách tiếp cận này giúp dung hòa hai yêu cầu: tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh hợp pháp và bảo vệ cá nhân trước nguy cơ bị gắn với những quan hệ pháp lý mà họ không tự nguyện xác lập.

 

TS. NGUYỄN DOÃN PHƯƠNG (Khoa Luật, Học viện An ninh nhân dân) - Luật sư NGUYỄN THÀNH LONG (Công ty Luật TNHH MTV Thành Long)

Tài liệu tham khảo

1. Chính phủ (2021), Nghị định số 122/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư với mức phạt tiền.

2. Chính phủ (2025), Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về đăng ký doanh nghiệp.

3. Chính phủ (2025), Nghị định số 49/2025/NĐ-CP ngày 28/02/2025 quy định về ngưỡng áp dụng tạm hoãn xuất cảnh.

4. Chính phủ (2026), Nghị định số 296/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp

5. Chính phủ (2026), Nghị định số 174/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin.

6. Quốc hội (2025), Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

7. Quốc hội (2013), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (sửa đổi, bổ sung năm 2025).

8. Quốc hội (2020), Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15.


1 Điều 39 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về đăng ký kinh doanh (được sửa đổi bởi Nghị định số 296/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026).

2 Điều 3 Nghị định số 49/2025/NĐ-CP ngày 28/02/2025 quy định về ngưỡng áp dụng tạm hoãn xuất cảnh.

[3] Điều 4 Nghị định số 49/2025/NĐ-CP ngày 28/02/2025 quy định về ngưỡng áp dụng tạm hoãn xuất cảnh.

[4] Theo Điều 43 Nghị định số 122/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư.

[5] Theo điểm e khoản 3 Điều 96 Nghị định số 174/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin.

Ảnh minh họa - Nguồn: Internet.