Huy động tiềm lực khoa học, công nghệ, kỹ thuật phục vụ hoạt động của Công an nhân dân

Quy định chung về huy động tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật

Theo Nghị định, việc huy động tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật phục vụ hoạt động của Công an nhân dân là quá trình Bộ Công an tổ chức khai thác, sử dụng tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật của cơ quan, tổ chức, cá nhân không thuộc hệ thống tổ chức của Bộ Công an theo kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật.

Nghị định quy định không điều chỉnh các trường hợp huy động nguồn lực khi có tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn cấp; khi có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội nhưng chưa đến mức ban bố tình trạng khẩn cấp; chống khủng bố; tham gia chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; thực hiện công tác cảnh vệ; huy động người, phương tiện, thiết bị dân sự theo quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và pháp luật về cảnh sát cơ động; huy động phương tiện giao thông, thông tin liên lạc của cơ quan, tổ chức và cá nhân theo quy định của pháp luật về tổ chức cơ quan điều tra hình sự; huy động chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ chuyên sâu trong trường hợp khẩn cấp để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng theo quy định của pháp luật về an ninh mạng.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng không điều chỉnh việc huy động nguồn lực tham gia phát triển công nghiệp an ninh; huy động tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật của cơ quan, tổ chức, cá nhân phục vụ hoạt động nghiên cứu, sản xuất, sử dụng mật mã để bảo vệ thông tin bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật về cơ yếu; huy động tài sản bị trưng mua, tài sản bị tịch thu theo quy định của pháp luật dân sự; huy động tài sản trưng mua, trưng dụng theo quy định của pháp luật về trưng mua, trưng dụng tài sản; huy động tài sản trí tuệ được bắt buộc chuyển giao quyền sử dụng theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ và các trường hợp huy động nguồn lực được điều chỉnh bởi quy định của pháp luật chuyên ngành khác.

Đối tượng áp dụng của Nghị định gồm cơ quan, tổ chức, công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; người không có quốc tịch Việt Nam, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế cư trú, hoạt động trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Theo Nghị định, tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật bao gồm công nghệ; kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; cơ sở vật chất, kỹ thuật; thông tin, cơ sở dữ liệu, tư liệu về khoa học và công nghệ, kỹ thuật; nhân sự khoa học và công nghệ, kỹ thuật.

Việc huy động tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật phục vụ hoạt động của Công an nhân dân phải tuân thủ thẩm quyền, trình tự theo quy định của Nghị định và đúng mục đích được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong kế hoạch huy động hằng năm; sử dụng hiệu quả đối tượng được huy động và không làm gián đoạn hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.

Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để cơ quan, tổ chức, cá nhân tự nguyện, thỏa thuận chuyển giao tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật phục vụ hoạt động của Công an nhân dân; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật được huy động; bồi thường kịp thời, hợp lý cho cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật được huy động.

Nghị định quy định tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật của các cơ quan, tổ chức, cá nhân phù hợp với kế hoạch huy động được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đều được xem xét huy động phục vụ hoạt động của Công an nhân dân, trừ các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 1 của Nghị định. Việc huy động tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật do Bộ Quốc phòng quản lý phải được thống nhất bằng văn bản giữa Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Công an. Cơ quan, tổ chức, cá nhân được huy động phải tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, pháp luật về sở hữu trí tuệ và pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Phương thức và đối tượng huy động

Nghị định quy định việc huy động tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật phục vụ hoạt động của Công an nhân dân được thực hiện thông qua ba phương thức gồm: tự nguyện của cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật; thỏa thuận giữa Bộ Công an và cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật; quyết định của Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công an và cơ quan, tổ chức sở hữu tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật.

Trong đó, phương thức huy động theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ chỉ áp dụng đối với tài sản công được giao cơ quan, tổ chức quản lý, sử dụng và chỉ được sử dụng trong trường hợp không thực hiện được hai phương thức còn lại.

Về đối tượng được huy động, Nghị định quy định bốn nhóm. 

Thứ nhất, Đối tượng được huy động trong chuyển giao công nghệ, kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, chuyển giao công nghệ, dữ liệu và sở hữu trí tuệ.

Thứ hai, Đối tượng được huy động trong bảo đảm cơ sở vật chất, kỹ thuật cho cơ sở đào tạo, huấn luyện và nghiên cứu khoa học của Công an nhân dân.

Thứ ba, đối tượng được huy động trong bảo đảm tiềm lực thông tin, cơ sở dữ liệu, tư liệu khoa học và công nghệ, kỹ thuật của Công an nhân dân

Thứ tư, Đối tượng được huy động trong bổ sung lực lượng, đào tạo, bồi dưỡng nhân lực khoa học và công nghệ phục vụ hoạt động bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật 

Quy định về xây dựng, thực hiện kế hoạch và nhiệm vụ huy động

Theo Nghị định, hằng năm Bộ Công an phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan xây dựng kế hoạch huy động và lập dự toán kinh phí thực hiện kế hoạch huy động. Kế hoạch huy động quy định các nội dung gồm mục tiêu, yêu cầu huy động; danh mục đối tượng được huy động; thời gian, địa điểm thực hiện; kinh phí và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Căn cứ báo cáo của Bộ Công an, Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt hoặc điều chỉnh kế hoạch huy động hằng năm.

Sau khi kế hoạch được phê duyệt, Bộ Công an có trách nhiệm thông báo, hướng dẫn và phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan triển khai thực hiện; kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất việc thực hiện; tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tình hình, kết quả thực hiện; đồng thời quản lý, lưu trữ, sử dụng báo cáo về tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật bảo đảm bảo mật thông tin, bí mật kinh doanh, bí quyết kỹ thuật, bí quyết công nghệ và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Trên cơ sở kế hoạch huy động đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bộ trưởng Bộ Công an quyết định phê duyệt, điều chỉnh nhiệm vụ huy động. Quyết định này phải được thông báo đến cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày ban hành.

Nghị định cũng quy định cụ thể việc chuyển giao, tiếp nhận, quản lý, sử dụng và hoàn trả đối tượng được huy động. Trong đó, đối tượng được huy động có yếu tố nước ngoài phải được Bộ Công an đánh giá rủi ro an ninh, an toàn trước khi tiếp nhận chuyển giao. Việc chuyển giao, tiếp nhận và hoàn trả một số đối tượng được huy động phải được lập thành biên bản ghi rõ giá trị, tình trạng của đối tượng; đối với các trường hợp còn lại được thực hiện theo hợp đồng.

Quy định về quyền, nghĩa vụ và chính sách đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân được huy động

Nghị định quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật được huy động có quyền được thông tin đầy đủ, kịp thời về nhiệm vụ huy động; được bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp; được bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bí mật kinh doanh, bí quyết kỹ thuật, bí quyết công nghệ, dữ liệu cá nhân; được bồi thường kịp thời, hợp lý đối với thiệt hại hợp pháp; được bảo vệ theo quy định của pháp luật nếu nắm giữ hoặc liên quan mật thiết đến bí mật nhà nước; được bảo đảm quyền quản lý, sử dụng, quyền sở hữu kết quả và phân chia lợi nhuận từ thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, cơ quan, tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ giúp đỡ, tạo điều kiện cho Bộ Công an thực hiện kế hoạch, nhiệm vụ huy động; chấp hành quyết định của Thủ tướng Chính phủ về huy động tiềm lực khoa học và công nghệ, kỹ thuật; chấp hành quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước trong quá trình thực hiện kế hoạch, nhiệm vụ huy động.

Đối với cá nhân được huy động, Nghị định quy định cụ thể chế độ tiền lương, tiền thưởng, thù lao, hỗ trợ, chế độ làm thêm giờ, khen thưởng, chế độ bảo hiểm, trợ cấp và các chính sách trong trường hợp bị bệnh tật, thương tật hoặc hy sinh khi thực hiện nhiệm vụ huy động.

Đồng thời, Nghị định quy định nguyên tắc bồi thường đối với cơ sở vật chất, kỹ thuật được huy động bị mất, hư hỏng hoặc thiệt hại; việc chi trả chi phí sử dụng đối với công nghệ, kết quả nghiên cứu khoa học, quyền sở hữu trí tuệ; bồi thường thiệt hại về thu nhập do việc huy động trực tiếp gây ra và bảo đảm ngân sách nhà nước chi trả theo quy định.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026. Đồng thời, bãi bỏ Nghị định số 169/2007/NĐ-CP ngày 19/11/2007 của Chính phủ về huy động tiềm lực khoa học và công nghệ phục vụ công tác công an. Bộ trưởng Bộ Công an chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện và hướng dẫn Nghị định; các bộ, ngành, địa phương và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành theo quy định.

HOÀNG HIỆP

Ảnh minh họa. Nguồn ảnh: Internet.