Thông qua Pháp lệnh về trình tự, thủ tục đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc

Sáng 8/7, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua Pháp lệnh Trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đồng chí Phó Chủ tịch Quốc hội chủ trì phiên họp

Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng trình bày Tờ trình

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về cai nghiện bắt buộc đối với người chưa thành niên

Trình bày Tờ trình, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng cho biết, sau phiên họp thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, TANDTC đã phối hợp với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an và Bộ Tư pháp tiếp thu, chỉnh lý các ý kiến góp ý. Đến nay, dự thảo Pháp lệnh cơ bản đã đạt được sự đồng thuận cao, không còn ý kiến khác nhau.

Về sự cần thiết ban hành Pháp lệnh, Chánh án Nguyễn Văn Quảng cho biết, Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến việc áp dụng biện pháp đưa người nghiện ma túy đi cai nghiện bắt buộc, đồng thời giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định trình tự, thủ tục để Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc.

Bên cạnh đó, quá trình thực hiện Pháp lệnh số 01/2022/UBTVQH15 đã phát sinh một số khó khăn, vướng mắc cần được sửa đổi, bổ sung nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Vì vậy, việc ban hành Pháp lệnh mới để thay thế Pháp lệnh số 01/2022/UBTVQH15 là cần thiết, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy năm 2025.

Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng

Chánh án TANDTC cũng cho biết, quá trình xây dựng dự án Pháp lệnh được thực hiện đầy đủ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Theo Tờ trình, dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ việc.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, quyết định, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử để đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động tư pháp; giao TANDTC chủ trì, phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Công an hướng dẫn thực hiện.

Dự thảo cũng bãi bỏ các quy định đã được Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 điều chỉnh; sửa đổi trình tự, thủ tục phiên họp theo hướng tăng tính chủ động cho Thẩm phán trong điều hành việc hỏi, tranh luận; đồng thời rút ngắn nhiều thời hạn tố tụng từ thụ lý, bổ sung hồ sơ, mở phiên họp đến giải quyết khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị nhằm bảo đảm xử lý vụ việc nhanh chóng, kịp thời.

Một điểm mới khác là đối với phiên họp xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc có tính chất sơ thẩm, nếu Kiểm sát viên vắng mặt thì Tòa án vẫn tiến hành phiên họp, không phải hoãn; trong khi đối với phiên họp xem xét khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị có tính chất phúc thẩm vẫn giữ quy định Kiểm sát viên phải tham gia.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu

Nhiều điểm mới nhằm rút ngắn thời gian giải quyết và đẩy mạnh chuyển đổi số

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với nội dung dự thảo, đặc biệt là quy định về gửi, giao, nhận hồ sơ, tài liệu bằng phương thức điện tử nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động tư pháp.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung quy định về thu thập, khai thác, chia sẻ và lưu trữ dữ liệu của người bị đề nghị theo đúng mục đích, đúng thẩm quyền, bảo đảm an toàn thông tin; đồng thời kiến nghị TANDTC xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu về việc giải quyết các vụ việc và kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành theo quy định.

Đối với quy định về kiểm tra hồ sơ đưa đi cai nghiện bắt buộc, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị bổ sung trường hợp người bị đề nghị không có nơi cư trú ổn định để bảo đảm phù hợp với Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 và bảo đảm sự bình đẳng giữa các đối tượng áp dụng.

Cơ quan thẩm tra cũng tán thành việc rút ngắn thời hạn Tòa án xem xét, quyết định việc đưa đi cai nghiện bắt buộc từ 15 ngày xuống còn 10 ngày, trường hợp phức tạp không quá 20 ngày, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính khả thi.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên họp

Nâng cao hiệu quả cai nghiện, bảo đảm quyền và lợi ích của người chưa thành niên

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Quốc hội đặc biệt quan tâm đến công tác phòng, chống ma túy và đã quyết định bố trí khoảng 22 nghìn tỷ đồng thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy giai đoạn 2025-2030.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy trình pháp lý, rút ngắn thời gian lập và xử lý hồ sơ; đổi mới phương pháp cai nghiện; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, nguồn nhân lực cho các cơ sở cai nghiện; đẩy mạnh công tác quản lý sau cai và tái hòa nhập cộng đồng, đồng thời phát huy hiệu quả mô hình cai nghiện tự nguyện tại gia đình và cộng đồng.

Phát biểu ý kiến tại phiên họp, các đại biểu đánh giá cao và đồng tình với nội dung dự thảo Pháp lệnh phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là chủ trương về việc tập trung đưa tối đa số người nghiện đủ điều kiện theo quy định pháp luật và số người nghiện có nguy cơ phạm tội, vi phạm pháp luật cao đi cai nghiện bắt buộc; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị...

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Công nghệ Nguyễn Thanh Hải phát biểu

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga phát biểu

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định thống nhất với việc bổ sung quy định về gửi, giao, nhận hồ sơ, tài liệu bằng phương thức điện tử và giao TANDTC chủ trì, phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an hướng dẫn thực hiện.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về số hóa hồ sơ, tăng cường liên thông dữ liệu giữa các cơ quan, bảo đảm yêu cầu bảo mật thông tin và quyền con người, quyền công dân, đặc biệt đối với người chưa thành niên; đồng thời rà soát kỹ thuật lập pháp, bảo đảm tính thống nhất của dự thảo với hệ thống pháp luật hiện hành.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định kết luận

Sau khi thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua Pháp lệnh Trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc với 100% thành viên có mặt tán thành.

PV