Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết luận về Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Theo nội dung Thông báo, ngày 04/6/2026, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và một số cơ quan về Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Sau khi nghe báo cáo của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và ý kiến của các đại biểu tham dự, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã có kết luận về những định hướng lớn trong xây dựng Nghị quyết.

Theo đó, Thống nhất tên gọi Nghị quyết là "Đổi mới mô hình phát triển Việt Nam". Nghị quyết cần khẳng định tư tưởng phát triển cốt lõi của Việt Nam trong kỷ nguyên mới là xây dựng năng lực tự chủ, sáng tạo và khả năng tự thích ứng của quốc gia, năng lực nhận thức trước những thay đổi mang tính thời đại, tự đổi mới thể chế, tự làm chủ tri thức và công nghệ, tự nuôi dưỡng con người sáng tạo, tự tái tạo môi trường sống, tự bảo vệ lợi ích quốc gia và tự mở rộng không gian phát triển; phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, tự chủ hơn, nhân văn hơn; phát huy mạnh mẽ trí tuệ, bản lĩnh, văn hóa và sức sáng tạo của con người Việt Nam; xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc, có vị thế xứng đáng trong khu vực và trên thế giới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Nghị quyết phải thể hiện rõ tầm nhìn dài hạn, tư duy đột phá, khát vọng dân tộc và ý chí hành động mạnh mẽ; được xây dựng trên cơ sở quán triệt sâu sắc, kế thừa và phát triển sáng tạo các định hướng lớn đã được xác lập trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị.

Về quan điểm chỉ đạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việc xây dựng Nghị quyết phải bảo đảm quán triệt các quan điểm chỉ đạo chủ yếu sau: (i) Mô hình phát triển mới phải đặt con người ở vị trí trung tâm, là mục tiêu, động lực và chủ thể của phát triển. Mọi chính sách phát triển phải hướng đến nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, năng lực sáng tạo, phẩm giá, cơ hội phát triển và quyền thụ hưởng công bằng của Nhân dân. Con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới phải có năng lực số, tư duy sáng tạo, khả năng học tập suốt đời, năng lực thích ứng nhanh với thay đổi, năng lực hợp tác trong môi trường toàn cầu, đạo đức số và tinh thần công dân số. (ii) Nhà nước phải chuyển mạnh sang mô hình quản trị hiện đại và kiến tạo phát triển, điều hành trên nền tảng số và dữ liệu, mở đường cho đổi mới sáng tạo và giải phóng nguồn lực xã hội. (iii) Xã hội phải phát triển theo hướng sáng tạo, bao trùm và văn minh (xã hội học tập; xã hội sáng tạo; xã hội số; xã hội pháp quyền hiện đại và xã hội phát triển bao trùm) nơi người dân có cơ hội tiếp cận công bằng đối với giáo dục, công nghệ, dữ liệu, dịch vụ công và các cơ hội phát triển; nâng cao năng lực thích ứng và chuyển đổi nghề nghiệp của người lao động trong kỷ nguyên số. (iv) Phát triển kinh tế phải gắn với bảo vệ môi trường và không gian sinh thái. (v) Doanh nghiệp phải trở thành trung tâm của đổi mới sáng tạo quốc gia, là lực lượng trung tâm tạo ra giá trị mới, công nghệ mới và năng lực cạnh tranh mới của nền kinh tế. (vi) Xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, linh hoạt, thích ứng cao, bảo vệ tốt hơn các nhóm dễ bị tổn thương. (vii) Quốc phòng, an ninh phải bảo đảm khả năng phòng thủ, sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng, bảo vệ môi trường hòa bình, ổn định và phát triển đáp ứng với yêu cầu mới của không gian số, không gian công nghệ. Năng lực tự chủ chiến lược về công nghệ và dữ liệu phải trở thành một bộ phận quan trọng của chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Về tầm nhìn phát triển, mục tiêu tổng quát và hệ thống chỉ tiêu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ mục tiêu đến giữa thế kỷ XXI đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, có nền kinh tế hiện đại, nền khoa học - công nghệ tiên tiến, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, hạnh phúc, quốc phòng - an ninh vững chắc, uy tín và vị thế quốc tế ngày càng cao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Nghị quyết cần nhìn xa hơn chuyển đối số thông thường để chuẩn bị cho thời đại trí tuệ nhân tạo tổng quát, robot tự động, sinh học tổng hợp, điện toán lượng tử, các công nghệ có khả năng thay đổi căn bản cấu trúc lao động; đồng thời, chủ động dự báo và chuẩn bị cho những thay đổi về cơ cấu ngành, nghề, lĩnh vực, yêu cầu kỹ năng lao động do tốc độ của sự phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ và chuyến đối số.

Về mục tiêu của mô hình phát triển mới, cần tạo bước chuyển căn bản về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực đổi mới sáng tạo, sức cạnh tranh quốc gia, năng lực tự chủ của nền kinh tế và chất lượng sống của Nhân dân; đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, bao trùm, xã hội tiến bộ, văn minh, bảo vệ môi trường, có khả năng chống chịu cao trước các cú sốc bên ngoài; giữ vững ổn định chính trị, ổn định kinh tế vĩ mô, quốc phòng - an ninh và chủ quyền quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cũng đặt ra những yêu cầu về hệ thống các chỉ tiêu mới: (i) Vừa thể hiện khát vọng phát triển của đất nước, vừa đo lường được kết quả thực thi trong từng giai đoạn. (ii) Định lượng rõ cho các mốc thời gian đến năm 2030, 2045 và các mốc thời gian tiếp theo, bảo đảm khả thi, đủ sức dẫn dắt chính sách, gắn với nguồn lực, công cụ thực hiện và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng địa phương. (iii) Mang tính toàn diện nhưng chọn lọc, trong đó có một số chỉ tiêu chủ yếu như: Chất lượng, số lượng tăng trưởng và năng suất; năng lực con người và chất lượng sống; số lượng, năng lực doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; chất lượng thể chế và quản trị quốc gia; mức độ phát triển bao trùm và văn minh xã hội; chất lượng môi trường; sức chống chịu, khả năng thích ứng quốc gia; tự chủ chiến lược, an ninh năng lượng, lương thực, dữ liệu, tài chính; chuyển đổi xanh; niềm tin xã hội; văn hoá, hạnh phúc,... Mỗi mục tiêu đặt ra cần bảo đảm rõ thước đo, dữ liệu, trách nhiệm, thời hạn, gắn với nguồn lực và cơ chế giám sát, trở thành công cụ quản trị, cảnh báo rủi ro và thúc đẩy trách nhiệm thực thi.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Tô Lâm cũng xác định 9 nội dung trọng yếu của mô hình phát triển mới. Thứ nhất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đối số và dữ liệu là hạ tầng nền tảng của giai đoạn phát triển mới. Thứ hai, tổ chức đồng bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối hạ tầng - tài chính - dữ liệu - tiêu chuẩn - thị trường, với sự tham gia nòng cốt là doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học. Thứ ba, Nhà nước chia sẻ rủi ro cùng doanh nghiệp thông qua cơ chế hỗ trợ vốn mồi, đồng đầu tư - giữa Nhà nước và tư nhân; đầu tư công - quản trị tư; bảo lãnh rủi ro; tài trợ theo mốc kết quả; bố trí nguồn tín dụng dài hạn cho công nghệ và hạ tầng chiến lược; ưu đãi thuế cho nghiên cứu phát triển; trước mắt, không thu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục đại học công lập; hoàn thiện cơ chế định giá, góp vốn, thương mại hóa tài sản trí tuệ, nâng cấp thị trường khoa hoc. Thứ tư, xây dựng khung pháp lý đồng bộ về quản trị dữ liệu quốc gia, bao gồm cả thu thập, chuẩn hoá, kết nối, chia sẻ, bảo vệ, định giá, khai thác, kiểm soát. Thứ năm, đẩy mạnh hơn nữa ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chiến lược phát triển công nghiệp, nông nghiệp, tài chính, giáo dục, y tế, logistics, thương mại điện tử, an ninh mạng và quản trị công. Thứ sáu, cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh, trước hết cho các doanh nghiệp khoa học, công nghệ. Thứ bảy, thiết kế lại chính sách công nghiệp quốc gia theo hướng lựa chọn một số ngành, lĩnh vực mũi nhọn có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, lan tỏa công nghệ và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Thứ tám, cải cách mạnh mẽ hệ thống tài chính đề phục vụ phát triển dài hạn. Thứ chín, nội hàm của nghị quyết về mô hình phát triển mới phải bao trùm toàn diện các khía cạnh của chiến lược phát triển, tiến bộ quốc gia cũng như văn minh xã hội và an ninh con người. 

Về tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xác định rõ các chương trình hành động quốc gia, đề án trọng điểm và nhiệm vụ cụ thể; gắn từng nhiệm vụ lớn với một đầu mối chịu trách nhiệm, nguồn lực thực hiện, hệ thống dữ liệu theo dõi, thời hạn hoàn thành và cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ. Lựa chọn một số địa phương, vùng kinh tế, ngành chiến lược và các khu chức năng (ví dụ trung tâm tài chính, khu thương mại tự do,....) để thí điểm các cơ chế vượt trội về thể chế, tài chính, nhân lực, khoa học - công nghệ, dữ liệu, đổi mới sáng tạo, mô hình quản trị đô thị; tổng kết, thể chế hoá và nhân rộng kịp thời những mô hình hiệu quả. Giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến góp ý, hoàn thiện Đề án, dự thảo Nghị quyết để trình Bộ Chính trị cho ý kiến trước khi trình Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV; trường hợp cần thiết, lấy thêm ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học, các cơ quan nghiên cứu và cơ quan quản lý Nhà nước.

TOÀN VĂN THÔNG BÁO KẾT LUẬN CỦA ĐỒNG CHÍ TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM

HOÀNG HIỆP

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Nguồn ảnh: Báo Chính phủ.