Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia

Nghị quyết số 27-NQ/TW đánh giá, sau hơn 3 năm thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị khóa XIII về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh 6 vùng kinh tế - xã hội, nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của phát triển vùng được nâng lên; liên kết vùng được tăng cường, tiềm năng, lợi thế của các địa phương từng bước được phát huy.

Tuy nhiên, phát triển các vùng chưa đạt mục tiêu đề ra; nguồn lực xã hội chưa được khơi thông và phát huy hiệu quả. Quy hoạch còn chồng lấn, thiếu đồng bộ, thiếu liên kết; kết cấu hạ tầng vẫn là một điểm nghẽn. Các hành lang kinh tế, cụm liên kết ngành phát triển chậm; một số đô thị lớn, cực tăng trưởng chưa phát huy được vai trò hạt nhân, lan tỏa; liên kết vùng còn yếu và chưa hiệu quả.

Trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Chính trị yêu cầu tổ chức triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế của từng vùng, thúc đẩy liên kết và khai thác hiệu quả không gian phát triển mới.

Về quan điểm, Nghị quyết xác định phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, tổ chức lại không gian phát triển, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng phải được đổi mới mạnh mẽ, chuyển từ chủ yếu dựa vào nguồn lực sẵn có sang kiến tạo, dẫn dắt, khơi thông và kích hoạt mọi nguồn lực.

Việc tổ chức lại không gian phát triển quốc gia phải thống nhất trên cơ sở xác định rõ vai trò, vị trí, chức năng, lợi thế, bản sắc và sứ mệnh phát triển của từng vùng trong tổng thể phát triển đất nước. Đồng thời, phát huy liên kết, bổ trợ và lan tỏa giữa các vùng, vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và các trung tâm kinh tế.

Bộ Chính trị xác định xây dựng cơ chế liên kết, điều phối vùng thực sự mạnh, thực chất, hiệu quả là khâu đột phá; bảo đảm đồng bộ, liên thông trong quy hoạch, đầu tư, phát triển hạ tầng, dữ liệu và phân bổ nguồn lực; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, địa phương, hài hòa lợi ích giữa địa phương, vùng và quốc gia.

Mục tiêu tổng quát của Nghị quyết là tái cấu trúc, quản lý và khai thác hiệu quả không gian phát triển vùng đồng bộ với không gian phát triển quốc gia; phát huy tối đa ưu điểm nổi trội, lợi thế cạnh tranh, bản sắc văn hóa của từng vùng, từng địa phương. Đồng thời, phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt, lan tỏa của các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng; bảo đảm tự chủ chiến lược, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước; nâng cao đời sống Nhân dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Tầm nhìn đến năm 2045, các vùng phát triển và vận hành theo phương thức của kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu, kinh tế tuần hoàn; có kết cấu hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn, có khả năng chống chịu cao. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính của tăng trưởng và phát triển; liên kết giữa các địa phương trong vùng và giữa các vùng được tăng cường.

Để thực hiện mục tiêu trên, Nghị quyết đề ra 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm:

Một là, tổ chức không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng.

Hai là, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển vùng.

Ba là, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành và phát triển các động lực kinh tế mới của vùng.

Bốn là, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng.

Năm là, phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng.

Sáu là, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Bảy là, phát triển văn hóa, xã hội và bảo đảm an sinh xã hội toàn diện.

Tám là, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Chín là, tăng cường quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Mười là, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị.

Nghị quyết số 27-NQ/TW thay thế các Nghị quyết số 11-NQ/TW, 13-NQ/TW, 23-NQ/TW, 24-NQ/TW, 26-NQ/TW và 30-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XIII về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh 6 vùng kinh tế - xã hội; có hiệu lực kể từ ngày ký.

TOÀN VĂN NGHỊ QUYẾT SỐ 27-NQ/TW NGÀY 28/8/2026

HOÀNG HIỆP