Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Thế Bình: Khơi thông “điểm nghẽn”, giữ sáng ngọn lửa công lý trong kỷ nguyên số

Gặp gỡ và trò chuyện với đồng chí Đỗ Thế Bình, Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa, chúng tôi cảm nhận rõ bản lĩnh chính trị vững vàng hòa cùng khát vọng đổi mới không ngừng nghỉ của một người đứng đầu. Không chỉ dừng lại ở những con số ấn tượng trong công tác xét xử trong 6 tháng đầu năm, vị Chánh án đang quyết liệt cùng tập thể TAND tỉnh Thanh Hóa đẩy thuyền ra “biển lớn” chuyển đổi số, tạo bước bứt phá trong lộ trình xây dựng “Hệ sinh thái tòa án điện tử” minh bạch và gần dân. Cuộc trò chuyện mở ra cái nhìn toàn diện về hành trình đổi mới, từ việc siết chặt kỷ cương nghiệp vụ đến việc ứng dụng công nghệ số vào hoạt động tố tụng. Đây chính là lời giải cho bài toán nâng tầm vị thế tư pháp của ngành Tòa án tỉnh Thanh Hóa trong kỷ nguyên số đầy biến động.

- Phóng viên: Thưa đồng chí Chánh án, kể từ khi nhận nhiệm vụ tại TAND tỉnh Thanh Hóa vào tháng 6/2025, đồng chí đã lãnh đạo đơn vị thực hiện việc sắp xếp bộ máy theo mô hình Tòa án khu vực. Sau thời gian vận hành, mô hình này đã mang lại những "luồng gió mới" nào cho công tác xét xử tại địa phương?

- Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Thế Bình: Có thể nói, việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình Tòa khu vực là một bước chuyển quan trọng nhằm thực hiện chủ trương tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả. Sau một thời gian vận hành, chúng tôi nhận thấy mô hình này đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực, giúp bộ máy tinh giản hơn và giảm đầu mối, từ đó nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành. Một lợi thế rõ nét là chúng tôi có thể tập trung nguồn lực về nhân sự và chuyên môn. Những đơn vị trước đây gặp khó khăn về số lượng Thẩm phán nay đã được điều tiết hợp lý hơn, giúp cân bằng khối lượng công việc giữa các địa bàn. Đặc biệt, mô hình này cho phép tăng cường tính chuyên sâu trong xét xử, nhất là đối với những vụ việc phức tạp đòi hỏi kinh nghiệm dày dặn. Dù còn những khó khăn về chi phí đi lại do địa bàn rộng, nhưng đây chắc chắn là nền tảng để Tòa án hai cấp nâng cao tính chuyên nghiệp.

- Phóng viên: Với đặc thù là một tỉnh lớn có số lượng án thụ lý luôn ở mức cao và tính chất ngày càng phức tạp, TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa đã có những giải pháp căn cơ nào để đảm bảo "chất lượng giải quyết án là thước đo quan trọng nhất" thưa đồng chí?

- Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Thế Bình: Đúng là Thanh Hóa đang đối mặt với áp lực lớn khi số lượng án tăng nhanh, đặc biệt là các tranh chấp về đất đai, đầu tư và kinh doanh thương mại. Để duy trì chất lượng, chúng tôi tập trung vào 5 nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó ưu tiên nâng cao chất lượng đội ngũ Thẩm phán và tăng cường kiểm tra nghiệp vụ để hạn chế án bị hủy, sửa do lỗi chủ quan. Đối với án hình sự, chúng tôi kiên quyết đảm bảo giải quyết đúng người, đúng tội, không để xảy ra oan sai hay bỏ lọt tội phạm. Với án dân sự, giải pháp căn cơ là chú trọng hòa giải, đối thoại nhằm giải quyết mâu thuẫn từ gốc, giảm áp lực cho công tác xét xử và hạn chế khiếu kiện kéo dài. Chúng tôi quan niệm mỗi bản án không chỉ là sự áp dụng pháp luật thuần túy mà phải thể hiện được tinh thần công lý và tính nhân văn.

“Mỗi bản án, quyết định của Tòa án không chỉ là sự áp dụng pháp luật, mà còn phải thể hiện tinh thần công lý, tính nhân văn và sự thuyết phục đối với nhân dân.”

- Phóng viên: Thưa đồng chí, công tác thi đua - khen thưởng thường được coi là động lực thúc đẩy chuyên môn. Tại TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa, hoạt động này đã được cụ thể hóa như thế nào để không chỉ dừng lại ở hình thức mà thực sự tác động đến từng bản án?

- Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Thế Bình: Chúng tôi không coi thi đua là hình thức biểu dương thuần túy, mà là công cụ quản lý và thúc đẩy chất lượng. Các phong trào thi đua được triển khai thực chất, gắn trực tiếp với các chỉ tiêu nghiệp vụ như: Tỷ lệ giải quyết án, chất lượng viết bản án và việc ứng dụng công nghệ thông tin. TAND hai cấp đã phát động các đợt thi đua cao điểm, khuyến khích các cá nhân phát huy sáng kiến trong quản lý hồ sơ và cải cách hành chính tư pháp. Nhờ thi đua đúng hướng, hình ảnh người cán bộ Tòa án chuẩn mực, liêm chính đã được củng cố, từ đó nâng cao niềm tin của nhân dân vào hoạt động tư pháp tại địa phương.

- Phóng viên: Chuyển đổi số là nhiệm vụ đột phá mà đồng chí rất quan tâm. Vậy việc triển khai "Trợ lý ảo" cho Thẩm phán và hệ thống quản trị án trực tuyến tại TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa đã mang lại những kết quả cụ thể nào trong việc hỗ trợ công tác chuyên môn?

- Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Thế Bình: Chuyển đổi số chính là cơ hội lớn nhất để chúng tôi xây dựng mô hình Tòa án hiện đại và minh bạch. Hiện nay, 100% Thẩm phán của Tòa án hai cấp tỉnh Thanh Hóa đã tích cực sử dụng Phần mềm Trợ lý ảo. Đây là "cánh tay phải" đắc lực giúp Thẩm phán tra cứu nhanh các văn bản pháp luật, án lệ và các tình huống pháp lý tương tự, giúp việc ra quyết định chính xác và thống nhất hơn. Bên cạnh đó, hệ thống quản trị án trực tuyến đã giúp lãnh đạo Tòa án tỉnh theo dõi sát sao tiến độ giải quyết từng vụ việc tại các đơn vị cấp huyện, kịp thời đôn đốc các vụ án sắp quá hạn, từ đó nâng cao tính kỷ cương và trách nhiệm người đứng đầu trong quản lý nghiệp vụ.

- Phóng viên: Việc tổ chức các phiên tòa trực tuyến và công khai bản án trên Cổng thông tin điện tử đã nhận được phản hồi rất tích cực từ người dân. Đồng chí đánh giá thế nào về vai trò của những hoạt động này trong việc xây dựng một Tòa án “gần dân, vì dân"?

- Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Thế Bình: Việc áp dụng phiên tòa trực tuyến và số hóa hồ sơ không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, thời gian cho xã hội mà còn giúp người dân dễ dàng tiếp cận công lý hơn, đặc biệt là trong bối cảnh địa bàn tỉnh Thanh Hóa rộng lớn. Khi bản án được công khai trên mạng, nó tạo ra một cơ chế giám sát xã hội đối với hoạt động xét xử, buộc Thẩm phán phải nâng cao trách nhiệm và chất lượng trong từng câu chữ. Đây chính là cách chúng tôi minh bạch hóa hoạt động tư pháp, xóa bỏ rào cản giữa người dân và Tòa án, thực hiện đúng mục tiêu "Tòa án phục vụ nhân dân".

- Phóng viên: Thưa đồng chí Chánh án, trước những thách thức về tội phạm công nghệ cao và các tranh chấp mới phát sinh, đồng chí có đề xuất các giải pháp đột phá nào để TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong thời gian tới, đặc biệt là việc hoàn thiện "Hệ sinh thái Tòa án điện tử"?

- Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Thế Bình: Trăn trở lớn nhất của tôi là làm sao để đội ngũ cán bộ, Thẩm phán thích ứng kịp thời với những loại tranh chấp mới phức tạp liên quan đến công nghệ cao, tài chính và đầu tư. Để bứt phá, tôi đề xuất 3 giải pháp trọng tâm về chuyển đổi số:

1. Hoàn thiện hạ tầng số: Đầu tư đồng bộ trang thiết bị cho các phòng xét xử trực tuyến tại tất cả các Tòa án cấp huyện để tiến tới xét xử trực tuyến trở thành hoạt động thường xuyên.
2. Xây dựng "Con người số": Không ngừng đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng công nghệ thông tin và bản lĩnh nghề nghiệp cho Thẩm phán, Thư ký; mỗi cán bộ Tòa án phải là một chuyên gia trong việc sử dụng các nền tảng số của ngành.
3. Dữ liệu số hóa toàn diện: Đẩy mạnh việc số hóa 100% hồ sơ vụ án ngay từ khâu thụ lý để xây dựng kho dữ liệu dùng chung, phục vụ đắc lực cho việc nghiên cứu và lưu trữ.

Thông điệp tôi muốn gửi đến toàn thể cán bộ ngành Tòa án tỉnh Thanh Hóa là hãy tiếp tục đoàn kết, liêm chính và không ngừng học hỏi để giữ vững niềm tin công lý trong lòng nhân dân.

- Phóng viên: Thưa đồng chí, tại Hội nghị sơ kết công tác vừa qua, TAND tỉnh Thanh Hóa đã công bố nhiều số liệu ấn tượng. Đồng chí có thể chia sẻ cụ thể hơn về những con số "biết nói" phản ánh kết quả xét xử của Tòa án hai cấp trong 6 tháng đầu năm 2026 này?

- Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Thế Bình: Trong 6 tháng đầu năm 2026, mặc dù khối lượng công việc tăng cao nhưng TAND hai cấp tỉnh Thanh Hóa đã đạt được những kết quả rất đáng khích lệ. Cụ thể:

• Về quy mô thụ lý: Toàn hệ thống đã thụ lý 9.329 vụ, việc, tăng 11,9% so với cùng kỳ năm 2025.
• Về kết quả giải quyết: Đã giải quyết được 6.303 vụ, việc, đạt tỷ lệ 67,6%. Đáng chú ý, số lượng án giải quyết đã tăng 23,6% so với cùng kỳ, cho thấy nỗ lực vượt bậc của đội ngũ cán bộ.
• Về chất lượng xét xử: Tỷ lệ các bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan chỉ chiếm 0,41%, thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu cho phép của Quốc hội.
• Hiệu suất công tác: Bình quân mỗi Thẩm phán giải quyết 9,57 vụ, việc/tháng.
• Công tác hòa giải: Tỷ lệ hòa giải, đối thoại thành công tại các Tòa án khu vực đạt trên 78% đối với các đơn đủ điều kiện, góp phần quan trọng trong việc giữ gìn đoàn kết tại cộng đồng.

Một số hoạt động của TAND tỉnh Thanh Hóa trong những năm qua

- Phóng viên: Chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở các ứng dụng hỗ trợ mà còn làm thay đổi căn bản cách thức vận hành của Tòa án. Xin đồng chí cho biết thêm về hiệu quả thực tế của việc kết hợp giữa "Trợ lý ảo" và hình thức "Phiên tòa trực tuyến" trong việc giảm tải áp lực cho đội ngũ Thẩm phán và tăng tính minh bạch tư pháp hiện nay?

- Chánh án TAND tỉnh Thanh Hóa Đỗ Thế Bình: Đây thực sự là bộ đôi "đột phá" trong công tác cải cách tư pháp của chúng tôi. Hiện nay, 100% Thẩm phán TAND hai cấp tại Thanh Hóa đã sử dụng thành thạo phần mềm Trợ lý ảo, giúp giảm tải khoảng 30% khối lượng công việc thông qua việc hỗ trợ tra cứu văn bản, mã hóa bản án và soạn thảo văn bản tố tụng.

Song song đó, việc đẩy mạnh các phiên tòa trực tuyến, như trường hợp điển hình tại TAND khu vực 9 vừa qua, đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội. Các phiên tòa này không chỉ đảm bảo an toàn trong dẫn giải bị cáo mà còn giúp hình ảnh, âm thanh và tiến trình tranh tụng được truyền tải thông suốt đến điểm cầu trung tâm để giám sát và rút kinh nghiệm chung. Việc kết nối dữ liệu giữa các Tòa án khu vực thông qua môi trường số giúp quy trình thụ lý, tống đạt văn bản trở nên nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả cơ quan tư pháp lẫn người dân, hướng tới mục tiêu xây dựng một "Hệ sinh thái Tòa án điện tử" toàn diện và minh bạch.

Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Chánh án về cuộc trò chuyện hết sức ý nghĩa!

Thái Nguyễn -Trường Vũ