Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao giải đáp vướng mắc trong quá trình xét xử

Hội nghị do đồng chí Nguyễn Văn Quảng, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao chủ trì. Tham dự tại điểm cầu trung tâm có các đồng chí Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao: Nguyễn Văn Tiến, Dương Văn Thăng, Phạm Quốc Hưng, Lê Tiến, Nguyễn Biên Thùy; các thành viên Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; cùng các đồng chí lãnh đạo, Thẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án thuộc các đơn vị của Tòa án nhân dân tối cao.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Tại các điểm cầu thành phần, hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo, Thẩm phán, Thư ký Tòa án nhân dân, Tòa án quân sự các cấp; đại diện các cơ quan tiến hành tố tụng cùng cấp; viên chức, giảng viên, học viên và sinh viên Học viện Tòa án.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Chánh án Nguyễn Văn Quảng nhấn mạnh, thời gian qua, các Tòa án trong toàn hệ thống đã nỗ lực, cố gắng trong công tác giải quyết, xét xử các vụ án, vụ việc và đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ, vẫn còn phát sinh không ít khó khăn, vướng mắc, đặc biệt trong việc áp dụng các quy định của pháp luật. Một số quy định chưa thật sự đầy đủ, rõ ràng hoặc còn có cách hiểu khác nhau, dẫn đến việc áp dụng chưa thống nhất, thậm chí phát sinh sai sót trong một số bản án, quyết định.

Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng phát biểu khai mạc Hội nghị

Trên cơ sở các kiến nghị, đề xuất của Tòa án địa phương, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã tiến hành rà soát, thảo luận và lựa chọn các vấn đề có tính chất khái quát, điển hình để đưa ra giải đáp tại Hội nghị. Đây là những vướng mắc cần được làm rõ kịp thời nhằm bảo đảm áp dụng pháp luật thống nhất trong toàn hệ thống Tòa án.

Chánh án cho biết, Hội nghị tập trung giải đáp các vấn đề thuộc nhiều lĩnh vực, trong đó có hình sự, tố tụng hình sự, thi hành án hình sự và tư pháp người chưa thành niên; dân sự, tố tụng dân sự, kinh doanh thương mại, lao động, hôn nhân và gia đình; cùng với lĩnh vực hành chính. Nội dung các câu hỏi đã được tổng hợp, phân loại theo từng nhóm lĩnh vực để tổ chức trao đổi, thảo luận.

Toàn cảnh Hội nghị

Đối với những câu hỏi chưa đủ thông tin hoặc cần tiếp tục nghiên cứu, Hội đồng Thẩm phán sẽ xem xét, giải đáp bằng văn bản trong thời gian tới; đồng thời đề nghị các đơn vị tiếp tục bổ sung, làm rõ nội dung để bảo đảm việc hướng dẫn được đầy đủ, chính xác.

Trên cơ sở đó, Hội nghị đã tiến hành giải đáp cụ thể theo từng nhóm lĩnh vực. Đối với lĩnh vực hình sự, tố tụng hình sự và tư pháp người chưa thành niên, Hội nghị đã giải đáp 25 câu hỏi. Các nội dung vướng mắc được tổng hợp từ Tòa án nhân dân các tỉnh, thành phố như Thành phố Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Gia Lai, Hà Nội, Nghệ An, Lào Cai, An Giang, Quảng Ninh, Hải Phòng, Cần Thơ, Đà Nẵng, Điện Biên, Quảng Ngãi, Thanh Hóa. Trực tiếp giải đáp là các đồng chí Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, gồm: Nguyễn Trí Tuệ, nguyên Phó Chánh án Thường trực Tòa án nhân dân tối cao; Lê Văn Minh; Ngô Hồng Phúc và Nguyễn Văn Dũng. 

Đồng chí Nguyễn Trí Tuệ, Thẩm phán, nguyên Phó Chánh án Thường trực Tòa án nhân dân tối cao giải đáp câu hỏi về lĩnh vực hình sự

Đối với lĩnh vực dân sự, tố tụng dân sự, kinh doanh thương mại, Hội nghị đã giải đáp 19 câu hỏi. Các vấn đề được tổng hợp từ câu hỏi của Tòa án nhân dân các địa phương như Thành phố Hồ Chí Minh, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Lạng Sơn, Tây Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Lâm Đồng gửi về. Các nội dung này do các đồng chí Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao giải đáp, gồm: Nguyễn Văn Du, nguyên Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Nguyễn Hồng Nam; Đào Thị Minh Thủy và Lương Ngọc Trâm.

Đồng chí Nguyễn Văn Du, Thẩm phán, nguyên Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao giải đáp câu hỏi về lĩnh vực dân sự

Đối với lĩnh vực hành chính, Hội nghị đã giải đáp 9 câu hỏi được tổng hợp từ Tòa án nhân dân các tỉnh Hưng Yên, Quảng Trị, Khánh Hòa, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Tây Ninh. Nội dung giải đáp do các đồng chí Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thực hiện, gồm: Ngô Tiến Hùng và Trần Hồng Hà.

Trong quá trình diễn ra Hội nghị, các đại biểu tham dự đã tích cực trao đổi, thảo luận, làm rõ thêm nhiều nội dung liên quan đến các nhóm vấn đề được giải đáp. Nhiều ý kiến tập trung vào những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn xét xử, qua đó góp phần bổ sung, hoàn thiện cách hiểu và áp dụng thống nhất các quy định của pháp luật.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Chánh án Nguyễn Văn Quảng đánh giá, sau thời gian làm việc nghiêm túc, trách nhiệm, Hội nghị đã cơ bản hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra. Hội nghị được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao chuẩn bị kỹ lưỡng, công phu, thận trọng, tập trung giải đáp các vấn đề vướng mắc phát sinh trong thực tiễn xét xử.

Chánh án cho biết, với các nội dung trao đổi tại Hội nghị, bước đầu đã đáp ứng yêu cầu tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết, xét xử các vụ án của Tòa án nhân dân các cấp. Tại các phiên thảo luận theo nhóm lĩnh vực, nhiều ý kiến đã được trao đổi, thống nhất cao đối với định hướng giải đáp của Hội đồng Thẩm phán.

Để tiếp tục triển khai hiệu quả các kết quả của Hội nghị, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học tiếp thu đầy đủ các ý kiến trao đổi tại Hội nghị, khẩn trương hoàn thiện nội dung giải đáp, bảo đảm chặt chẽ, đầy đủ; báo cáo Hội đồng Thẩm phán xem xét, cho ý kiến lần cuối trước khi ban hành và gửi tới các Tòa án địa phương, phục vụ Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026.

Đồng thời, đề nghị các thành viên Hội đồng Thẩm phán tiếp tục dành thời gian nghiên cứu, cho ý kiến đối với các vấn đề còn tồn tại, nhất là những nội dung còn có ý kiến khác nhau, nhằm kịp thời giải đáp các vướng mắc của địa phương, góp phần thống nhất nhận thức và nâng cao chất lượng xét xử.

Đối với Tòa án các cấp, Chánh án nhấn mạnh yêu cầu phát huy tinh thần chủ động, tự lực, tự cường trong việc nghiên cứu, áp dụng pháp luật; nâng cao vai trò của lãnh đạo đơn vị. Đồng thời, cần tăng cường nghiên cứu các quy định pháp luật liên quan, các hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán, án lệ và thực tiễn xét xử để vận dụng phù hợp, tránh áp dụng máy móc.

Chánh án cũng lưu ý, đối với các kiến nghị, đề xuất gửi về Tòa án nhân dân tối cao, các đơn vị cần chuẩn bị đầy đủ thông tin, làm rõ nội dung vướng mắc, bảo đảm cơ sở để nghiên cứu, giải đáp chính xác, sát thực tiễn.

Nhấn mạnh việc phát sinh vướng mắc trong thực tiễn xét xử là điều tất yếu trong bối cảnh các loại tranh chấp ngày càng phức tạp, Chánh án yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh công tác tổng kết thực tiễn, kịp thời phát hiện những bất cập của pháp luật để kiến nghị, hoàn thiện. Lãnh đạo các đơn vị cần trực tiếp chỉ đạo công tác này, gắn với trách nhiệm trong việc nâng cao chất lượng xét xử.

Bên cạnh đó, Chánh án đề nghị tiếp tục duy trì và đổi mới hình thức tổ chức các hoạt động giải đáp nghiệp vụ, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh các hình thức trao đổi, giải đáp trực tuyến nhằm nâng cao hiệu quả, kịp thời hỗ trợ các Tòa án địa phương.

HOÀNG HIỆP