Hôm nay, Quốc hội thảo luận Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến một số lĩnh vực

 Quốc hội thảo luận về Dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân

Thứ Năm, ngày 06/8/2026, ngày làm việc thứ tư, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Buổi sáng, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội nghe một số nội dung. Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội Lê Quang Mạnh trình bày Tờ trình của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án (Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án).

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án (Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án).

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về 02 nội dung: việc thành lập thành phố Quảng Ninh; việc thành lập thành phố Bắc Ninh.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra về 02 nội dung: việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về 02 nội dung: Chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra về 02 nội dung: Chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Cũng trong buổi sáng, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội nghe trình bày Tờ trình, Báo cáo về nội dung: Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù để xử lý một số khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù để xử lý một số khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời.

Ngoài ra, Quốc hội thảo luận ở Tổ về: Việc thành lập thành phố Quảng Ninh; Việc thành lập thành phố Bắc Ninh; Chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Chiều ngày 06/8/2026, Quốc hội thảo luận ở Tổ về: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án (Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án).

Tiếp theo chương trình kỳ họp, thứ Sáu, ngày 07/8/2026: Buổi sáng, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, nghe trình bày Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về 03 nội dung: (i) Luật Phát triển đô thị; (ii) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; (iii) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ. Sau đó, Quốc hội thảo luận ở Tổ về 03 nội dung: (i) Luật Phát triển đô thị; (ii) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; (iii) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Buổi chiều, Quốc hội thảo luận ở hội trường về 02 nội dung: (i) Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang; (ii) Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

 Đại biểu Nguyễn Văn Quảng, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC phát biểu tại Tổ 7 (ngày 06/8/2026). Nguồn ảnh: Báo Công lý.

Quốc hội nên chuyển sang giám sát chất lượng giải quyết và việc bảo đảm thời hạn tố tụng theo quy định của pháp luật

Chiều 6/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội thảo luận tại Tổ về Dự án Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án và nhiều nội dung khác.

Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng tham dự và phát biểu tại Tổ 7 gồm Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh Nghệ An và Lâm Đồng.

Phát biểu tại Tổ, Chánh án Nguyễn Văn Quảng cho biết, thời điểm năm 2019, trước yêu cầu tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 96/2019/QH14 là cần thiết.

Cách tiếp cận và các chỉ tiêu được quy định tại thời điểm đó phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Tuy nhiên, sau 7 năm thực hiện, nhiều chỉ tiêu mang tính định lượng của Nghị quyết không còn phù hợp với tình hình hiện nay. Qua tổng kết, đánh giá, cần điều chỉnh cách thức giám sát của Quốc hội đối với hoạt động tư pháp.

Theo Chánh án Nguyễn Văn Quảng, Quốc hội không nên tiếp tục giám sát các cơ quan tư pháp, trong đó có Tòa án, chủ yếu bằng tỷ lệ giải quyết vụ việc mà cần chuyển sang giám sát chất lượng giải quyết và việc bảo đảm thời hạn tố tụng theo quy định của pháp luật.

Chánh án Nguyễn Văn Quảng cũng chỉ ra, dự thảo Nghị quyết hiện còn điểm chưa thống nhất khi một mặt yêu cầu giải quyết 100% vụ án trong thời hạn luật định, nhưng mặt khác lại quy định tỷ lệ giải quyết của một số loại án chỉ đạt từ 65-88%. "Như vậy, những vụ việc còn lại sẽ được xử lý theo cơ chế nào? Đây là vấn đề cần được làm rõ". Theo Chánh án, pháp luật tố tụng đã quy định rất rõ thời hạn giải quyết đối với từng loại vụ việc. Về nguyên tắc, các cơ quan tiến hành tố tụng phải giải quyết đúng thời hạn luật định, nếu quá hạn thì phải được xác định là vi phạm. Cách tiếp cận này sẽ nâng cao trách nhiệm của các cơ quan tư pháp, đồng thời khắc phục tình trạng chạy theo tỷ lệ giải quyết, dẫn đến có thời điểm ảnh hưởng đến chất lượng bản án, quyết định.

Đề cập đến nguồn lực của ngành Tòa án, Chánh án Nguyễn Văn Quảng cho biết, từ năm 2012, ngành được giao gần 15.000 biên chế. Đến năm 2026, biên chế chỉ còn khoảng 14.126 người và không được bổ sung trong nhiều năm qua. Trong khi đó, từ năm 2019 đến nay, số lượng vụ án, vụ việc các cấp Tòa án phải giải quyết đã tăng hơn 200%.

Theo Chánh án, sự chênh lệch rất lớn giữa khối lượng công việc và nguồn nhân lực càng cho thấy cần thay đổi phương thức đánh giá hoạt động tư pháp. TANDTC đã kiến nghị chuyển từ giám sát tỷ lệ giải quyết sang giám sát chất lượng xét xử và bảo đảm thời hạn tố tụng.

Đối với chỉ tiêu về tỷ lệ bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan, Chánh án cho biết quy định hiện hành xác định tổng tỷ lệ án hủy và án sửa không vượt quá 1,5%. Tuy nhiên, thời gian qua đã phát sinh hai cách hiểu: hoặc tính tổng tỷ lệ án hủy và án sửa, hoặc tách riêng từng chỉ tiêu.

Theo Chánh án, nhiều năm qua Quốc hội vẫn giám sát theo tổng tỷ lệ. Vì vậy, TANDTC đề nghị tiếp tục áp dụng cách tính này, thay vì tách thành tỷ lệ án hủy không quá 0,5% và án sửa không quá 1% như dự thảo. 

QUANG PHÚC