Nâng cao chất lượng xét xử gắn với chuyển đổi số - Dấu ấn 6 tháng đầu năm của TAND hai cấp tỉnh Cao Bằng

Đổi mới hoạt động xét xử, nâng cao chất lượng giải quyết các loại vụ việc

Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng thời là năm triển khai các chủ trương lớn của Trung ương về tinh gọn bộ máy, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong bối cảnh đó, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Cao Bằng xác định nâng cao chất lượng xét xử là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.

Theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm (từ ngày 1/10/2025 đến 31/3/2026), Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Cao Bằng đã thụ lý 1.196 vụ, việc các loại, giải quyết 797 vụ, việc, đạt tỷ lệ 66,6%, tăng 4,5% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù số lượng vụ việc giảm so với năm 2025, song tính chất nhiều vụ án ngày càng phức tạp, nhất là các tranh chấp dân sự liên quan đến quyền sử dụng đất, hợp đồng vay tài sản, bồi thường thiệt hại và các vụ việc hôn nhân, gia đình.

Ở lĩnh vực hình sự, các Tòa án đã giải quyết 324/399 vụ, đạt tỷ lệ 81,2%. Công tác xét xử được thực hiện nghiêm minh, bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm. Việc tranh tụng tại phiên tòa tiếp tục được nâng cao theo hướng thực chất, các quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung đều bảo đảm căn cứ pháp luật.

Cùng với đó, hoạt động xét xử lưu động tiếp tục được duy trì, góp phần tuyên truyền, giáo dục pháp luật ngay tại cơ sở. Trong kỳ, TAND tỉnh tổ chức 1 phiên tòa lưu động, các TAND khu vực tổ chức 17 phiên tòa lưu động, chủ yếu xét xử các vụ án về ma túy và trộm cắp tài sản.

Đối với các vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, lao động, các Tòa án đã giải quyết 380/708 vụ, việc, đạt tỷ lệ 53,7%. Quá trình giải quyết luôn chú trọng hướng dẫn đương sự thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng, chủ động thu thập chứng cứ, tăng cường phối hợp với các cơ quan chuyên môn nhằm bảo đảm việc giải quyết khách quan, đúng pháp luật.

Ở lĩnh vực hành chính, mặc dù số lượng vụ việc không nhiều nhưng đều được quan tâm giải quyết trên cơ sở tăng cường đối thoại giữa người khởi kiện và người bị kiện, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, góp phần hạn chế khiếu kiện kéo dài.

Bên cạnh công tác xét xử, việc xem xét áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đạt tỷ lệ 100%, không có trường hợp bị khiếu nại hoặc kháng nghị. Công tác thi hành án hình sự cũng được thực hiện nghiêm túc với 100% bản án, quyết định có hiệu lực được đưa ra thi hành đúng thời hạn, đồng thời thực hiện xét giảm thời hạn chấp hành án, tha tù trước thời hạn có điều kiện đúng quy định.

Công tác kiểm tra nghiệp vụ, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tiếp tục được tăng cường. Trong 6 tháng đầu năm, TAND hai cấp đã tiếp 583 lượt công dân, bảo đảm mọi kiến nghị được hướng dẫn, giải thích kịp thời, góp phần giữ vững ổn định an ninh, trật tự trên địa bàn.

Lấy chuyển đổi số làm động lực xây dựng Tòa án hiện đại

Song hành với việc nâng cao chất lượng xét xử, chuyển đổi số tiếp tục được xác định là một trong những nhiệm vụ đột phá của TAND hai cấp tỉnh Cao Bằng.

Các phần mềm quản lý án, thống kê, quản lý văn bản và điều hành được sử dụng đồng bộ, góp phần chuẩn hóa dữ liệu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”. Toàn bộ 609 bản án, quyết định đủ điều kiện đều được công bố trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân, qua đó tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động xét xử.

Việc tổ chức phiên tòa trực tuyến tiếp tục được đẩy mạnh theo tinh thần Nghị quyết số 33/2021/QH15 của Quốc hội. Trong 6 tháng đầu năm, TAND hai cấp tỉnh Cao Bằng đã tổ chức 53 phiên tòa trực tuyến, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả giải quyết án, nhất là đối với các vụ án có bị cáo đang bị tạm giam hoặc ở địa bàn xa.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cũng được gắn với yêu cầu chuyển đổi số. Trong kỳ, các đơn vị đã phối hợp tổ chức 31 phiên tòa rút kinh nghiệm, trong đó có 8 phiên tòa rút kinh nghiệm trực tuyến, tạo điều kiện để Thẩm phán, Hội thẩm và Thư ký trao đổi nghiệp vụ ngay sau mỗi phiên xét xử.

Đặc biệt, việc khai thác phần mềm Trợ lý ảo được triển khai tích cực. Có 97 trong tổng số 112 công chức có chức danh tư pháp thường xuyên sử dụng hệ thống, với hơn 5.300 lượt tương tác, đóng góp gần 1.300 tình huống pháp lý, câu hỏi và ý kiến trao đổi nghiệp vụ, góp phần hình thành môi trường học tập, chia sẻ kinh nghiệm trong toàn hệ thống.

Cùng với nhiệm vụ chuyên môn, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ luôn được quan tâm. Trong 6 tháng đầu năm, TAND tỉnh đã cử công chức tham gia các lớp đào tạo nghiệp vụ, thực hiện nâng lương cho 30 công chức, đồng thời phối hợp lựa chọn nhân sự để Hội đồng nhân dân tỉnh bầu 170 Hội thẩm nhân dân theo quy định.

Các phong trào thi đua được triển khai sâu rộng, hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ Tòa án “chuyên nghiệp, hiện đại, kỷ cương, liêm chính, trong sạch, vững mạnh”. Chánh án TAND tỉnh đã tặng Giấy khen cho 4 tập thể và 41 cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ. Hoạt động an sinh xã hội cũng được duy trì với số tiền đóng góp trên 50 triệu đồng cho các quỹ xã hội, từ thiện.

Bên cạnh những kết quả đạt được, TAND hai cấp tỉnh Cao Bằng cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế như tỷ lệ giải quyết án dân sự và hành chính còn thấp; vẫn còn một số bản án bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan; nguồn nhân lực và cơ sở vật chất phục vụ chuyển đổi số chưa đáp ứng yêu cầu.

Trong thời gian tới, TAND hai cấp tỉnh Cao Bằng tiếp tục tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng xét xử, đẩy nhanh tiến độ giải quyết án, tăng cường kỷ luật, kỷ cương công vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn vững vàng. Đồng thời, xác định chuyển đổi số là động lực quan trọng để xây dựng Tòa án điện tử, từng bước hiện đại hóa hoạt động tư pháp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới, góp phần bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với hệ thống Tòa án.

QUANG THÀNH