Tòa phúc thẩm tuyên hủy án, điều tra lại vụ cựu Hiệu trưởng thu sai tiền dạy thêm

Sau hai ngày xét xử và hai ngày nghị án, sáng 14/9/2026, Hội đồng xét xử (HĐXX) phúc thẩm Tòa án nhân dân TP.Hà Nội (TAND TP.Hà Nội) đưa ra phán quyết đối với kháng cáo của bị cáo Nguyễn Thị Bình (cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình) và bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt (cựu kế toán nhà trường).

HĐXX: Điều tra lại nhằm bảo đảm giải quyết vụ án khách quan, toàn diện

Sau khi xem xét hồ sơ và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, HĐXX phúc thẩm quyết định hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra lại. Theo bản án được tuyên, vụ án còn nhiều nội dung chưa được làm sáng tỏ, trong đó có những vấn đề cấp phúc thẩm không thể xử lý ngay tại phiên tòa. Việc điều tra lại nhằm bảo đảm giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, triệt để, không làm oan người vô tội và không bỏ lọt tội phạm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, HĐXX nhận định vụ án xuất hiện tình tiết mới, đặc biệt quan trọng. Theo đó, Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mức thu tiền học thêm trong nhà trường theo thỏa thuận với cha mẹ học sinh, đồng thời không quy định hoặc giao chính quyền địa phương quy định mức tối đa.

Việc Quyết định 22/2013 của UBND TP.Hà Nội áp đặt mức trần thu tiền học thêm là không phù hợp với Thông tư 17.

Tại phiên phúc thẩm, đại diện Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp tiếp tục khẳng định quy định về mức trần tại Quyết định 22 là trái với Thông tư 17. Trong khi người đại diện UBND Hà Nội chưa thể đưa ra câu trả lời chắc chắn về Quyết định 22 do đơn vị mình ban hành.

HĐXX nhận định đây là tình tiết mới xuất hiện tại cấp phúc thẩm, có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá Trường THCS Ba Đình có thu tiền dạy thêm vượt mức quy định hay không và việc thu tiền có được thỏa thuận theo Quyết định số 22 và Thông tư số 17 hay không.

Ngoài ra, HĐXX cho rằng có tồn tại mâu thuẫn trong lời khai và chứng cứ về việc phân chia nhóm lớp học thêm, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tính toán thiệt hại.

Cụ thể, lời khai của Hiệu trưởng, một số giáo viên trực tiếp dạy thêm, giáo viên chủ nhiệm và người làm công tác quản lý thể hiện có việc chia các lớp học thêm thành các nhóm theo học lực. Trái lại, Phó hiệu trưởng nhà trường lại khai không có việc chia nhóm lớp; tuy nhiên người này trực tiếp xác lập các báo cáo, kế hoạch dạy thêm và biên bản kiểm tra cơ sở vật chất thể hiện có việc phân chia.

Tòa phúc thẩm nhận định những mâu thuẫn này chưa được cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm lấy lời khai đối chất đầy đủ…

Từ những nhận định trên, HĐXX xét thấy để giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, triệt để, đồng thời bảo đảm không bỏ lọt tội phạm và không làm oan người vô tội nên cần hủy Bản án hình sự sơ thẩm của TAND khu vực 1 - Hà Nội để điều tra, làm rõ các nội dung trên.

VKS: Thu đúng nhưng chi sai vẫn là vi phạm

Vụ án bắt nguồn từ việc tổ chức dạy thêm tại Trường THCS Ba Đình (Hà Nội) trong năm học 2013 - 2014, khi bà Nguyễn Thị Bình giữ chức Hiệu trưởng. Theo nội dung vụ án, nhà trường tổ chức dạy thêm và thu chung 15.000 đồng/học sinh/tiết. 

Trong khi đó, Quyết định 22/2013 của UBND TP.Hà Nội quy định mức thu tối đa đối với lớp từ 20 đến 30 học sinh là 9.000 đồng/học sinh/tiết, lớp từ 30 đến 40 học sinh là 7.000 đồng.

Cơ quan tố tụng xác định tổng số tiền dạy thêm nhà trường thu trong giai đoạn này hơn 2,1 tỉ đồng, trong đó hơn 1,09 tỉ đồng bị xác định là khoản thu vượt quy định.

Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 10/9 và 11/9, bà Bình không thừa nhận việc tổ chức dạy thêm nhằm trục lợi. Tại tòa, cựu Hiệu trưởng khai rằng mức 15.000 đồng được đưa ra trên cơ sở bàn bạc, thỏa thuận với phụ huynh. Bà cũng cho rằng việc chia học sinh thành các nhóm nhỏ nhằm phân loại năng lực, nâng cao chất lượng học tập, không nhằm tăng tiền thu.

Trước đó, TAND khu vực 1 - Hà Nội tuyên bị cáo Bình 3 năm tù; bị cáo Nguyệt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, cùng về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Sau bản án sơ thẩm, bị cáo Bình và bị cáo Nguyệt cùng gửi đơn kháng cáo.

Một diễn biến đáng chú ý xuất hiện trước phiên phúc thẩm là ngày 4/5, cơ quan thuộc Bộ Tư pháp kết luận nội dung giới hạn mức thu trong Quyết định 22 chưa phù hợp với Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ngày 5/5, UBND TP.Hà Nội bãi bỏ toàn bộ Quyết định 22.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Bình cho rằng việc đeo đuổi vụ án 10 năm qua đã bào mòn tinh thần của bà và gia đình, do đó bà mong tòa có phán quyết đúng đắn, nhân văn. 

Trong quá trình diễn ra phiên tòa phúc thẩm, đại diện Viện KSND Hà Nội đánh giá dù bị cáo thu tiền đúng nhưng nếu chi sai vẫn là vi phạm pháp luật. Theo cơ quan công tố, bà Bình và kế toán Nguyệt “có dấu hiệu phạm tội”, không chỉ ở mức thu mà còn ở cơ chế quản lý chi tiêu, nhiều khoản không rõ ràng nên dù thu đúng nhưng chi sai vẫn bị quy kết sai phạm.

THU ANH

Quang cảnh phiên tòa phúc thẩm - Ảnh: N.A