Chính phủ ban hành Nghị định quy định về quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng

Theo Nghị định, phạm vi điều chỉnh bao gồm việc quản lý, giám sát, giáo dục đối với người được hưởng án treo, người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ, cấm cư trú, quản chế, người được hoãn chấp hành án phạt tù, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện, đồng thời quy định việc quản lý, theo dõi thi hành các hình phạt bổ sung như tước một số quyền công dân, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định. Đối tượng áp dụng còn bao gồm cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu, Ủy ban nhân dân cấp xã, Công an cấp xã, đơn vị quân đội và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Nghị định xác định rõ thời điểm bắt đầu và kết thúc việc quản lý, giám sát, giáo dục đối với từng nhóm người chấp hành án; quy định các nội dung công tác như tiếp nhận hồ sơ, lập kế hoạch quản lý, nhận xét, đánh giá định kỳ, kiểm điểm trường hợp vi phạm, điểm danh, kiểm diện và áp dụng các biện pháp quản lý trong những trường hợp đặc biệt. Trong đó, việc quản lý được thực hiện thông qua nghiên cứu hồ sơ, gặp trực tiếp người chấp hành án, tuyên truyền, phổ biến pháp luật và ứng dụng các phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác quản lý, giám sát,...

Nghị định quy định Công an cấp xã định kỳ hằng tháng tổ chức điểm danh, kiểm diện người chấp hành án hình sự tại cộng đồng; đồng thời có thể thực hiện đột xuất khi cần thiết. Việc điểm danh, kiểm diện được thực hiện trực tiếp hoặc thông qua ứng dụng điện tử. Người chấp hành án được phân loại theo bốn mức gồm: Tốt, Khá, Trung bình và Kém để làm căn cứ xây dựng kế hoạch quản lý, giám sát, giáo dục phù hợp.

Bên cạnh đó, Nghị định lần đầu quy định cụ thể việc ứng dụng nền tảng số trong quản lý người chấp hành án hình sự tại cộng đồng. Theo đó, Công an cấp xã được thiết lập kênh liên lạc với người chấp hành án thông qua các ứng dụng mạng xã hội hoặc ứng dụng chuyên biệt của Bộ Công an. Người chấp hành án có trách nhiệm báo cáo định kỳ hoặc theo yêu cầu về tình trạng sức khỏe, công việc, kế hoạch trong thời gian tới và các nội dung liên quan đến việc chấp hành án thông qua các ứng dụng này. 

Nghị định cũng quy định cụ thể trách nhiệm của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, Ủy ban nhân dân các cấp, Công an các cấp cùng các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc tổ chức thực hiện công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng. Trong đó, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác quản lý, bảo đảm kinh phí, trang thiết bị, tạo điều kiện để người chấp hành án học nghề, tìm kiếm việc làm, ổn định cuộc sống; Công an cấp xã trực tiếp triển khai các biện pháp quản lý, giám sát, giáo dục và phối hợp với cơ quan chuyên môn, các đoàn thể thực hiện quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Đối với các trường hợp đến thời điểm Nghị định này có hiệu lực thi hành mà chưa kết thúc quản lý, giám sát, giáo dục thì tiếp tục thực hiện quản lý, giám sát, giáo dục trong thời gian còn lại theo quy định của Nghị định này; kết quả thực hiện tiếp nhận, quản lý, giám sát, giáo dục trước thời điểm Nghị định này có hiệu lực thi hành được kế thừa và tính liên tục vào toàn bộ quá trình chấp hành án.

TOÀN VĂN NGHỊ ĐỊNH SỐ 231/2026/NĐ-CP NGÀY 25/6/2026 

HOÀNG HIỆP

Ảnh minh họa. Nguồn ảnh: Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Thái Nguyên.