Một số điểm mới đáng chú ý của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025

Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 gồm 06 Chương với 38 Điều quy định về tiết kiệm, chống lãng phí trong các lĩnh vực quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; tổ chức bộ máy và quản lý, sử dụng lao động trong khu vực nhà nước; quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên, năng lượng; hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của doanh nghiệp, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân.

Luật có nhiều nội dung mới, đáng chú ý như sau:

Một là, Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025 đã mở rộng phạm vi tiết kiệm, chống lãng phí đến các đối tượng nêu tại Điều 2. Cụ thể, đối tượng áp dụng đã được bổ sung theo hướng đầy đủ, cụ thể hơn gồm:

- Tổ chức chính trị, cơ quan nhà nước.

- Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

- Đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân.

- Đơn vị sự nghiệp công lập.

- Doanh nghiệp nhà nước.

- Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực nhà nước.

- Doanh nghiệp, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân khác có liên quan

Thay vì chỉ quy định chung chung là cơ quan, tổ chức, cá nhân quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước, vốn nhà nước, tài sản nhà nước, lao động, thời gian lao động trong khu vực nhà nước.

Hai là, Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 bổ sung nội dung giải thích cụ thể một số từ ngữ trong Luật, đáng chú ý, Luật giải thích cụ thể về khái niệm người đấu tranh chống lãng phí và người thân của người đấu tranh chống lãng phí, cụ thể:

- Người đấu tranh chống lãng phí là cá nhân thực hiện việc phản ánh, tố cáo, tố giác hành vi gây lãng phí của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ được giao liên quan đến các lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí theo quy định tại Luật này.

- Người thân của người đấu tranh chống lãng phí được bảo vệ gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người đấu tranh chống lãng phí và các chủ thể khác mà pháp luật có quy định về việc bảo vệ (sau đây gọi là người thân).

Ba là, Luật hoá các hành vi gây lãng phí; theo đó, tại Điều 4 Luật nay quy định 06 hành vi với các mô tả cụ thể như sau:

- Hành vi gây lãng phí liên quan đến xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí;

- Hành vi vi phạm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí.  

- Hành vi gây lãng phí trong quản lý, sử dụng tài chính công.

- Hành vi gây lãng phí trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công; đầu tư xây dựng, mua sắm, thuê, quản lý, sử dụng tài sản công.

- Hành vi gây lãng phí trong quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, năng lượng.

- Hành vi gây lãng phí trong quản lý, sử dụng vốn nhà nước trong các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (sau đây gọi là dự án PPP); quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Đồng thời, Điều luật cũng có một điều khoản quét (khoản 7), quy định: Các hành vi gây lãng phí khác theo quy định của Chính phủ.

Bốn là, Luật quy định cụ thể các hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí bao gồm:

- Vi phạm về thời hạn ban hành, nội dung của Chương trình tiết kiệm, chống lãng phí;

- Vi phạm trong thực hiện các nhiệm vụ, chỉ tiêu, yêu cầu, giải pháp tiết kiệm, chống lãng phí đã ban hành;

- Vi phạm về thời hạn, nội dung báo cáo kết quả công tác tiết kiệm, chống lãng phí;

- Vi phạm về cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về tiết kiệm, chống lãng phí;

- Vi phạm về thời hạn, nội dung và hình thức công khai về tiết kiệm, chống lãng phí;

- Vi phạm trong việc lấy ý kiến cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trước khi quyết định đối với các biện pháp tiết kiệm, chống lãng phí tại cơ quan, tổ chức, đơn vị;

- Cản trở hoặc thiếu trách nhiệm trong thanh tra, kiểm tra, kiểm toán tiết kiệm, chống lãng phí của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền;

- Cản trở hoặc thiếu trách nhiệm trong xác minh, xử lý, giải quyết, tổ chức thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo về tiết kiệm, chống lãng phí;

- Vi phạm trong bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí và người thân theo quy định của pháp luật;

- Vi phạm khác trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí theo quy định của Chính phủ.

Năm là, về trách nhiệm của cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân, Điều 33 Luất Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 quy định cụ thể:

- Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân khi nhận được tố giác, tin báo của cá nhân, cơ quan, tổ chức, kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước về vụ việc lãng phí có dấu hiệu tội phạm phải thụ lý, giải quyết theo quy định của pháp luật về tố tụng hình sự.

- Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân có trách nhiệm phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh hành vi vi phạm pháp luật về tiết kiệm, chống lãng phí.

 

 

NGA PHẠM

ảnh minh hoạ: nguồn Internet