Quy định về quản lý, sử dụng pháo trong dịp Tết Nguyên đán

Theo Nghị định số 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ, từ cuối năm 2025, mức xử phạt đối với hành vi sử dụng trái phép pháo nổ, pháo hoa nổ hoặc thuốc pháo đã được nâng lên từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng. So với quy định trước đây chỉ phạt từ 05 đến 10 triệu đồng, mức phạt mới đã tăng gấp nhiều lần, thể hiện rõ sự quyết liệt của Nhà nước trong việc bảo đảm an toàn xã hội, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết.

Việc tăng mạnh mức xử phạt không chỉ nhằm xử lý hành vi vi phạm đã xảy ra mà còn hướng tới mục tiêu ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa, tác động trực tiếp đến ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Khi hậu quả pháp lý gắn liền với con số hàng chục triệu đồng, hành vi đốt pháo nổ không còn là việc làm mang tính bộc phát hay “vui là chính” như trước đây, mà trở thành một rủi ro pháp lý nghiêm trọng, khó có thể chấp nhận.

Cùng với xử phạt hành vi sử dụng, pháp luật cũng quy định chặt chẽ đối với các hành vi mua bán, tàng trữ, vận chuyển pháo trái phép. Theo khoản 5 Điều 13 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, tùy theo số lượng pháo hoa hoặc thuốc pháo, mức phạt tiền có thể dao động từ 02 triệu đồng đến tối đa 40 triệu đồng. 

Về nguyên tắc quản lý, pháp luật hiện hành nghiêm cấm tuyệt đối việc sử dụng pháo nổ và pháo hoa nổ. Theo Nghị định 137/2020/NĐ-CP, pháo nổ là sản phẩm được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa hoặc điện gây ra tiếng nổ hoặc gây ra tiếng rít, tiếng nổ và hiệu ứng màu sắc trong không gian; còn pháo nổ gây ra tiếng rít, tiếng nổ và hiệu ứng màu sắc trong không gian được gọi là pháo hoa nổ. Cả hai loại này đều không được phép sử dụng trong dân cư.

Người dân chỉ được phép sử dụng pháo hoa không gây tiếng nổ, là sản phẩm được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa hoặc điện tạo ra các hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, màu sắc trong không gian, không gây ra tiếng nổ. Việc sử dụng pháo hoa chỉ hợp pháp khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, bao gồm mục đích sử dụng phù hợp với các dịp lễ, Tết, cưới hỏi, sinh nhật, hội nghị, hoạt động văn hóa, nghệ thuật và chỉ được mua pháo hoa tại các tổ chức, doanh nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh pháo hoa.

Theo quy định hiện hành, chỉ các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng mới được giao nhiệm vụ nghiên cứu, sản xuất và kinh doanh pháo hoa, trong đó đơn vị cung cấp pháo hoa hợp pháp cho người dân là Nhà máy Z121. Mọi hành vi mua bán pháo hoa ngoài hệ thống này đều bị xem là trái phép và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Thực tiễn cho thấy, cùng với việc tăng mức xử phạt, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý đô thị, hệ thống camera an ninh, phản ánh của người dân và trách nhiệm quản lý của chính quyền cơ sở đã góp phần nâng cao khả năng phát hiện vi phạm. Khi nguy cơ bị phát hiện ngày càng lớn, trong khi chế tài ngày càng nghiêm khắc, hành vi đốt pháo nổ trái phép không còn “dễ làm, khó bị xử lý” như trước.

Tết là thời điểm sum họp, đoàn viên và hướng tới những giá trị bình an, văn minh. Việc tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng pháo không chỉ giúp người dân tránh những hậu quả pháp lý nặng nề mà còn góp phần giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, để mỗi mùa xuân thực sự là mùa của niềm vui trọn vẹn và bền vững.

HOÀNG HIỆP