Vụ án đưa và nhận hối lộ tại Cục An toàn thực phẩm: 35 bị cáo xin giảm hình phạt

Sau khi Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tuyên án sơ thẩm đối với 55 bị cáo trong vụ án đưa và nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), 35 bị cáo đã có đơn kháng cáo đề nghị Tòa Phúc thẩm xem xét giảm hình phạt, trong đó có nhiều cựu lãnh đạo chủ chốt của đơn vị này.

Sau gần hai tháng kể từ khi bản án sơ thẩm được tuyên, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tiếp nhận đơn kháng cáo của 35 bị cáo liên quan vụ án “Nhận hối lộ” và “Đưa hối lộ” xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế. Trong các đơn kháng cáo, các bị cáo đều đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét giảm hình phạt đã tuyên.

Trong số các bị cáo kháng cáo có Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga, cùng là cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm; Nguyễn Hùng Long và Đỗ Hữu Tuấn, cùng là cựu Cục phó Cục An toàn thực phẩm. Ngoài ra còn có 31 bị cáo khác cũng làm đơn xin giảm nhẹ hình phạt, trong đó 13 bị cáo đề nghị được hưởng án treo.

Trước đó, từ ngày 5/1 đến ngày 14/1/2026, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án này và tuyên án đối với 55 bị cáo. Theo bản án sơ thẩm, bị cáo Nguyễn Thanh Phong bị tuyên phạt 20 năm tù, bị cáo Trần Việt Nga bị tuyên phạt 15 năm tù; hai bị cáo nguyên là Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm là Nguyễn Hùng Long và Đỗ Hữu Tuấn lần lượt bị tuyên phạt 12 năm tù và 7 năm tù, cùng về tội “Nhận hối lộ”.

Đối với các bị cáo là cán bộ, chuyên viên thuộc Cục An toàn thực phẩm, Hội đồng xét xử tuyên phạt các mức án từ 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 9 năm tù, đều về tội “Nhận hối lộ”.

Ở nhóm bị cáo phạm tội “Đưa hối lộ”, Tòa án tuyên phạt các mức án khác nhau. Trong đó, bị cáo Trần Thị Quỳnh Trang, dược sĩ trú tại phường Việt Hưng, Hà Nội, bị tuyên phạt 5 năm 6 tháng tù; bị cáo Nguyễn Việt Anh, cựu Giám đốc Công ty TNHH Balactan Việt Nam, bị tuyên phạt 4 năm 6 tháng tù. Các bị cáo Lê Thị Thu Hà, trú tại phường Thanh Xuân, Hà Nội; Lại Thị Thu Anh, Giám đốc Công ty TNHH Great Health Việt Nam; Nguyễn Thị Vinh, lao động tự do; và Quách Thị Trà My, nhân viên kinh doanh Công ty TNHH xuất, nhập khẩu hóa dược IPM, cùng bị tuyên phạt 3 năm 6 tháng tù. 18 bị cáo còn lại trong nhóm này bị tuyên các mức án từ 15 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 26 tháng tù.

Theo bản án sơ thẩm, trong quá trình thực hiện Nghị định số 15/2018 (quy định về "Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm chưa có trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định phải đăng ký bản công bố sản phẩm tại Bộ Y tế"), nhiều quy định mới về hồ sơ, đặc biệt là yêu cầu cung cấp tài liệu khoa học chứng minh công dụng và liều dùng của sản phẩm, đã khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn.

Lợi dụng những vướng mắc này, một số lãnh đạo, chuyên viên thuộc các đơn vị chuyên môn của Cục An toàn thực phẩm đã nhiều lần yêu cầu cá nhân, doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung hồ sơ với nội dung chung chung, khó hiểu hoặc kéo dài thời gian xử lý hồ sơ. Từ đó hình thành cơ chế “xin - cho”, nhằm mục đích trục lợi.

Để tránh việc hồ sơ bị kéo dài thời gian thẩm định, ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất và đưa sản phẩm ra thị trường, nhiều doanh nghiệp và cá nhân đã chủ động chi tiền ngoài lệ phí theo quy định. Mức tiền đưa hối lộ phổ biến từ 5 triệu đến 10 triệu đồng cho mỗi hồ sơ nhằm rút ngắn thời gian thẩm định hoặc hợp thức hóa hồ sơ chưa đủ điều kiện.

Kết quả điều tra xác định, trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2024, bị cáo Nguyễn Thanh Phong cùng 34 bị cáo là lãnh đạo, cán bộ và chuyên viên thuộc Cục An toàn thực phẩm đã nhận hối lộ của 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền hơn 107 tỷ đồng.

Trong đó, Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga được xác định giữ vai trò chính, là người đưa ra chủ trương nhận tiền hối lộ và tổ chức phân chia theo cấp bậc trong đơn vị. Số tiền nhận hối lộ liên quan đến việc cấp Giấy tiếp nhận là gần 94 tỷ đồng; cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo hơn 12 tỷ đồng; cấp Giấy chứng nhận GMP hơn 1 tỷ đồng.

Ngoài việc tuyên phạt các mức án tù đối với các bị cáo, Hội đồng xét xử sơ thẩm còn đưa ra nhiều kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập trong công tác quản lý an toàn thực phẩm. Theo nhận định của Hội đồng xét xử, vụ án cho thấy một số lỗ hổng trong quy trình thẩm định, cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, thẩm định Giấy xác nhận nội dung quảng cáo cũng như việc thẩm định, hậu kiểm và cấp Giấy chứng nhận GMP.

HOÀNG HIỆP

Nguồn ảnh: Báo điện tử Chính phủ.