Nghị định 282/2025/NĐ-CP - Bước tiến quan trọng trong hoàn thiện hành lang pháp lý bảo đảm an ninh, trật tự xã hội

Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2026 và thay thế Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ. Việc ban hành Nghị định 282 nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội trước những diễn biến mới của tình hình trong nước và quốc tế.

Nghị định 282/2025/NĐ-CP - Bước tiến quan trọng trong hoàn thiện hành lang pháp lý bảo đảm an ninh, trật tự xã hội.

So với Nghị định 144/2021/NĐ-CP, Nghị định 282 có nhiều điểm mới, tiến bộ và mang tính thực tiễn cao. Một trong những nội dung đáng chú ý là việc bổ sung, điều chỉnh nhiều hành vi vi phạm mới phát sinh, nhất là trong lĩnh vực an ninh mạng, trật tự công cộng, phòng cháy chữa cháy, quản lý cư trú và ngành nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự. Sự cập nhật này giúp cơ quan chức năng có cơ sở pháp lý rõ ràng, đồng bộ để kịp thời xử lý các hành vi vi phạm mới, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, răn đe và giáo dục pháp luật.

Bên cạnh đó, mức xử phạt tiền đối với nhiều hành vi đã được điều chỉnh tăng lên nhằm tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm và hậu quả của hành vi. Các quy định về hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động hoặc buộc khắc phục hậu quả cũng được cụ thể hóa, đảm bảo việc xử lý vi phạm không chỉ dừng lại ở phạt tiền mà còn hướng tới khôi phục trật tự, kỷ cương pháp luật và phòng ngừa tái phạm.

Một nội dung quan trọng khác của Nghị định 282 là việc quy định rõ thẩm quyền xử phạt của từng lực lượng chức năng như Công an nhân dân, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, cơ quan quản lý thị trường, chính quyền địa phương các cấp... Điều này giúp tránh tình trạng chồng chéo, đồng thời nâng cao trách nhiệm, tính minh bạch và hiệu quả trong công tác xử lý vi phạm hành chính.

Đáng chú ý, Nghị định 282 đã chuẩn hóa quy trình xử phạt hành chính, từ lập biên bản, ra quyết định đến thi hành, bảo đảm nguyên tắc công khai, khách quan, đúng thẩm quyền và đúng pháp luật. Các quy định về quyền và nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức bị xử phạt, quyền khiếu nại, khởi kiện hành chính cũng được quy định rõ ràng, thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật, nhân văn và bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước.

Việc ban hành Nghị định số 282/2025/NĐ-CP là bước đi quan trọng trong lộ trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nghị định tạo hành lang pháp lý chặt chẽ, thống nhất, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống vi phạm, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước.

Để Nghị định sớm đi vào cuộc sống, các cơ quan, đơn vị cần chủ động tuyên truyền, phổ biến sâu rộng nội dung quy định mới, đồng thời tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ thực thi pháp luật. Việc triển khai đồng bộ, nghiêm túc sẽ bảo đảm mọi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự được phát hiện và xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng pháp luật.

Mai Ngọc